HOTLINE: 0904 89 4444

Độc đáo nghề gốm cổ truyền của người M’Nông Rlăm
(Phương Nam Plus) - Nghề gốm cổ truyền là nét đẹp độc đáo riêng biệt của người M’nông Rlăm, nghề gốm từng một thời hưng thịnh, tạo ra những vật dụng sinh hoạt cần thiết cho người dân nơi đây và nhiều vùng khác, hiện nay nghề gốm truyền thống này vẫn tiếp tục nối nghiệp cha ông.
15:43 04-08-2018
Từ lâu xã Yang Tao, huyện Lắk, (tỉnh Đắk Lắk) đã được biết đến với nghề làm gốm cổ của đồng bào M’Nông Rlăm. Nghề gốm nơi đây từng một thời rất hưng thịnh và là mặt hàng phổ biến trong việc giao thương trao đổi hàng hóa thường ngày.
 


Người M’nông Rlăm ở Tây Nguyên làm gốm bằng thủ công

Ngày nay, tuy xã hội phát triển nhưng những hộ gia đình làm nghề gốm truyền thống này vẫn tiếp tục nối nghiệp cha ông. Gia đình Yo Khoanh, ở buôn Yók Đuôn (trước đây là buôn Dơng Bắk), thuộc xã Yang Tao, huyện Lắk là gia đình có nhiều năm gắn bó với nghề làm gốm cổ nơi đây.

Bà Yo Khoanh không biết nghề gốm ở quê hương mình có từ khi nào, chỉ biết rằng từ thời cha ông bà, hầu hết các gia đình xung quanh buôn làng mình đều gắn bó với nghề nhào nặn đất sét này.

Cũng bởi thế, từ thời thơ ấu, Yo Khoanh đã có một tình yêu đặc biệt dành cho nghề làm gốm mà đến nay có ai hỏi, bà lại hào hứng giới thiệu và kể cho họ nghe một cách hăng say.

Yo Khoanh kể: “Ngày tôi còn nhỏ, thấy ông bà và người lớn trong nhà nặn đất sét làm ra nồi, chén, bát… tôi rất thích thú, ngày nào cũng quan sát. Dần dần, tôi cùng chúng bạn trong buôn tò mò học theo. Sau những ngày tháng vất vả học hỏi và được người lớn chỉ bảo, đến năm 14, 15 tuổi, tôi đã thành thạo các bước làm ra sản phẩm từ gốm. Đến nay, gia đình tôi vẫn giữ nếp sống sinh hoặt hằng ngày bằng việc dùng đồ gốm".

Để có sản phẩm làm ra từ gốm, người dân phải lấy nguyên liệu đất sét từ chân núi Chư Yang Sin cách buôn Yok Đuôn 6km bằng cách đi bộ trên những con đường mòn xuyên qua những cánh đồng xa tít tắp. 

Quy trình sản xuất gốm cổ của đồng bào M’Nông hoàn toàn làm thủ công bằng tay, gồm nhiều công đoạn, tổng kết lại gồm 5 khâu chính: Làm đất, tạo hình sản phẩm, trang trí hoa văn, tráng men và nung đốt.

Nếu những sản phẩm làm từ gốm trước đây chỉ đơn thuần là các vật dụng phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày như chén bát, nồi đất, dụng cụ đồ xôi, ché… với những họa tiết đơn giản. Nay, nhằm phục vụ thị hiếu của khách hàng, Yo Khoanh còn nặn thêm các con thú như voi, rùa, hổ.
 




Sản phẩm được tạo ra từ những bàn tay khéo léo của các nghệ nhân

Cùng với Yo Khoanh, thế hệ sau như Mây Kim cũng có chung niềm đam mê với nghề làm gốm. Mỗi lần có khách ghé thăm, Mây Kim lại cùng những người phụ nữ trong buôn nhiệt tình giới thiệu sản phẩm mình làm với niềm hứng khởi xen lẫn tự hào.

Mây Kim cho hay: “Tôi ở chung xóm với Yo Khoanh. Bởi thế, chúng tôi thường xuyên trao đổi và học hỏi kinh nghiệm làm gốm với nhau. Đồng thời, bà cũng truyền dạy nghề cho con gái và các cháu để ít ra, nếu chúng không đam mê với việc làm gốm cũng biết là buôn mình từng có nghề truyền thống này.

Các sản phẩm làm ra từ gốm ở đây tuy không nhiều như những sản phẩm gốm công nghiệp khác trên thị trường, giá cả cũng bấp bênh nhưng những người phụ nữ như Mây Kim, Yo Khoanh, chưa khi nào quay lưng lại với nghề gốm cổ của cha ông.

Ông Y Khương H’Long - Phó Chủ tịch UBND xã Yang Tao, huyện Lắk (Đắk Lắk) cho biết: “Toàn xã Yang Tao, hiện có khoảng gần chục hộ còn duy trì nghề làm gốm cổ truyền. Do nhiều yếu tố khác nhau, việc làm gốm dần bị mai một theo thời gian. Để nghề gốm truyền thống của đồng bào M’Nông tiếp tục được duy trì theo năm tháng, đồng thời giúp các nghệ nhân có một nguồn vốn ổn định, cần lắm các cơ quan ban ngành, tổ chức vào cuộc để tiếp sức cho các thế hệ trẻ đến gần hơn với nghề truyền thống của cha ông. Bên cạnh đó, góp phần xây dựng một làng nghề truyền thống, tạo công ăn việc làm cho đồng bào nơi đây”.

Dù trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, thay đổi từ công nghệ hóa máy móc, nhưng nghề làm gốm truyền thống của đồng bào M’Nông vẫn giữ được những đặc trưng riêng và là niềm tự hào của người dân.
 
Xuân Trần
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: