HOTLINE: 0904 89 4444

Tục “bắt vợ” của người Cơ Tu
(Phương Nam Plus) - Theo truyền thống của đồng bào Cơ Tu, các chàng trai đã để đến tuổi lấy vợ chỉ cần thấy ưng ý với một cô gái nào ở trong làng thì có thể đến ngay nhà cô gái đó bắt ngay về làm vợ mình.
14:51 28-09-2018
 
Các cô gái Cơ Tu trong trang phục truyền thống được các chàng trai chú ý để bắt về làm vợ

Trong xã hội hiện nay, một chàng trai đến tuổi trưởng thành muốn cưới được vợ thì phải trải qua quá trình tìm hiểu rồi sau cùng là nhận được cái “gật đầu” của người con gái đó thì mới có thể đi đến hôn nhân. Nhưng với những chàng trai người đồng bào dân tộc Cơ Tu thì khác. Chỉ cần người con gái họ thích chưa có gia đình thì có thể “bắt” ngay về làm vợ của mình. Từ hàng nghìn đời nay, không biết bao đôi trai gái đồng bào Cơ Tu đã thành vợ thành chồng nhờ tập tục này.
 
Kể cho chúng tôi nghe về tục“bắt vợ” trước đây, Già làng A Lăng Xiêng (60 tuổi, trú thôn Knoonh 3, xã Ga-ri, huyện Tây Giang) cho biết: “Đến bây giờ không còn ai nhớ chính xác tục bắt vợ có từ bao giờ. Người Cơ Tu chỉ biết từ khi người Cơ Tu chuyển về sinh sống trên đỉnh Trường Sơn đã có tập tục này rồi. Do tục bắt vợ đi ngược với luật hôn nhân của nhà nước ta nên người Cơ Tu mình bây giờ chỉ kể cho nhau nghe, chứ không khuyến khích cho con cháu mình làm theo nữa”.
 
 
Già làng B’rac đang cúng mời Yàng về chứng kiến lễ cưới cho một đôi trai gái trong làng
 
Theo già làng, mặc dù tục bắt vợ đến nay đã không còn nữa nhưng đó là một nét văn hóa đặc trưng của đồng bào tôi trong những năm tháng trước đây. Cũng như tục “ngủ duông”, các chàng trai chọn và bắt những cô vợ cho mình trong những ngày lễ sau khi kết thúc mùa vụ và dịp mỗi độ xuân về.
 
Khi đi bắt vợ, những chàng trai sinh ra trong một gia đình có nhiều chiêng ché ở trong nhà, trâu bò buộc dưới cọt sẽ chiếm ưu thế bởi theo A Lăng Xiêng thì đa phần các vụ “bắt vợ” về nhà giàu có đều thành công. Ở những ngày lễ của làng, các chàng trai giàu có sẽ tập hợp bên cạnh mình những người bạn bằng tuổi hoặc nhỏ tuổi hơn để phô trương thân thế.
 
Sau đó đợi các cô gái ra múa điệu múa truyền thống, nhảy lửa, các chàng trai sẽ “liếc mắt đưa tình” chọn cho mình một cô nàng ưng ý rồi nhanh chóng đến bắt người con gái đó lên lưng cõng về nhà mặc kệ cô ra sức vùng vẫy nhằm thoát thân trước sự chứng kiến của mọi người. Kỳ lạ là không có ai vào can ngăn hay giúp đỡ mà họ còn vỗ tay hô hào để cỗ vũ tinh thần cho người con trai bắt vợ thành công. Thế nhưng có một điều hết sức đăc biệt ở tập tục này không hề có sự tranh giành giữa các chàng trai, dù cô gái đó được nhiều chàng trai ưng cái bụng nhưng ai nhanh chân “bắt” được trước thì sẽ là của người đó.
 
 
Già làng Bh’riu Pố kể cho phóng viên nghe về phong tục độc đáo của dân tộc mình
 
Già làng B’rac (70 tuổi, thôn A Răng 3, xã Ga Ri, huyện Tây Giang) cho biết: “Khi xưa, người chú của tôi cưới được vợ cũng nhờ tập tục này nhưng chỉ dám “bắt” trong những dịp bình thường bởi gia cảnh nhà ông bà nội tôi lúc đó chẳng giàu có gì, chỉ đủ ăn thôi”. Ông B’rac kể: Tập tục này chỉ được dành cho những cô gái chưa có chồng, chứ những phụ nữ đã có chồng, được gả vào nhà người khác thì Già làng không cho phép “bắt” thêm lần nữa. Thông thường những lần “bắt vợ” như thế đều mang về cho gia đình chàng trai những cô con dâu đẹp người đẹp nết. Già làng sẽ thay mặt gia đình cô gái đứng ra yêu cầu sính lễ và đứng ra lo liệu công việc trong ngày cử hành hôn lễ cũng những nghi thức cúng xin trước Giàng. Mặc dù rất ít trường hợp “bắt vợ” về mà bị trả lại nhưng khi xảy ra sự việc đó thì người Già làng trong thôn sẽ đứng ra hòa giải giữa hai gia đình. Theo đó, gia đình nhà trai phải mang lễ vật đến “bồi thường” cho gia đình nhà gái vì tội làm ảnh hưởng đến “danh tiếng” người con gái. Lễ vật ở đây có thể chỉ là một con gà, con heo hoặc một vài vật dụng sinh hoạt có giá trị khác mà theo đồng bào Cơ Tu thì đó là “lộ phí” để đưa cô gái về nhà. 
 
Huyền Trang
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: