HOTLINE: 0904 89 4444

Phục dựng lễ hội Bàn Vương của người Dao
(Phương Nam Plus) - Nhằm bảo tồn và phát triển du lịch địa phương, Ban thường vụ Huyện ủy huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh đã thống nhất phục dựng lễ hội Bàn Vương.
15:42 14-06-2019


Những người phụ nữ Dao Lô Gang ở xã Nhất Hòa, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn trước lễ cấp sắc 3 và 7 đèn. Ảnh: kinhtedothi.vn

Theo đó, lễ hội Bàn Vương sẽ được phục dựng gắn với lễ hội Trà Hoa Vàng lần thứ III năm 2020. Thời gian tổ chức lễ hội vào ngày mồng 1 tháng 2 âm lịch năm 2020 tại thôn người Dao - Sơn Hải, xã Nam Sơn, huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh.

Lễ hội Bàn Vương là lễ hội quan trọng của người Dao ở Việt Nam nói chung , được tổ chức để tưởng nhớ đến công ơn của ông tổ đã sinh ra người Dao, đã phù trợ để 12 dòng họ người Dao Vượt biển đến vùng đất mới.

Theo truyền thuyết, Bàn Vương vốn là Long Khuyển Bàn Hồ, nhờ lập được công lao to lớn giết được Cao vương (xâm lược nước Bình Vương) nên được vua Bình Vương trọng thưởng và gả công chúa cho. Vợ chồng Bàn Hồ sinh được 12 người con (6 trai, 6 gái) đều được ông là Bình Vương ban sắc thành 12 họ là: Bàn, Lan, Mãn, Uyển, Đặng, Trần, Lương, Tống, Phượng, Đối, Lưu, Triệu như các họ của người Dao ngày nay.

Khi Bình Vương chết, Bàn Vương lên làm vua. Tuy làm vua nhưng Bàn Vương vẫn giữ nếp sống giản dị, dạy dân cách trồng lúa, dệt vải,... Sau khi Bàn Vương chết đi, người Dao tổ chức thờ cúng trên bàn thờ tổ tiên và lễ cúng Bàn Vương.

Theo thống kê, người Dao trên lãnh thổ Việt Nam có tới 7 nhóm (ngành) gồm: Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Lô Gang, Dao Tiền, Dao Quần Trắng, Dao Thanh Y và Dao Làn Tiển/Tẻn. Tuy mỗi nhóm Dao có một số chi tiết riêng nhưng tục cúng Bàn Vương căn bản vẫn giống nhau. Nó bao gồm những nghi lễ chính gồm: Lễ khất, lễ cúng Bàn Vương và lễ tiễn đưa.

Lễ hội cơ bản được thực hành lồng ghép trong lễ cấp sắc của gia đình, cá biệt là ở phạm vi một dòng họ trong nghi lễ cấp sắc 12 đèn. Tuy nhiên, quá trình di cư khốc liệt đã làm cho nhiều nhóm Dao ở Việt Nam không thể duy trì được nghi lễ này ở cộng đồng lớn.

Hiện nay, chỉ còn người Dao Thanh Y ở huyện Ba Chẽ (tỉnh Quảng Ninh) vẫn còn tổ chức nghi lễ này 4 lần/1 năm trong phạm vi thôn bản, với sự tham gia của các dòng họ cùng cư trú tại địa phương đó.

Do đó, việc phục dựng lễ hội Bàn Vương đặc biệt có ý nghĩa đối với việc bảo tồn di sản văn hóa truyền thống các dân tộc Việt Nam.

 
Thùy Anh (Tổng hợp)
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: