HOTLINE: 0904 89 4444

Dự án đường cao tốc Bắc - Nam: Cần thiết và nỗi lo?
Có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế, kết nối trung tâm chính trị Hà Nội và trung tâm kinh tế TP HCM, đi qua 32 tỉnh, thành phố và các vùng kinh tế - xã hội của cả nước. Dự án này cũng kết nối 4 vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, Trung bộ, Nam bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
15:45 13-11-2017
 
Nếu cao tốc Bắc - Nam hoàn thành, cả nước sẽ có 2.600 km đường cao tốc - Ảnh Internet

Về phạm vi đầu tư, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cơ bản tán thành với hướng Chính phủ đưa ra là lựa chọn theo thứ tự ưu tiên đầu tư mang tính cần thiết, cấp bách trên cơ sở nhu cầu vận tải, quy hoạch đã được phê duyệt và khả năng cân đối nguồn lực để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả đầu tư.
 
Ủy ban Kinh tế của Quốc hội khẳng định việc đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam là cần thiết nhưng Chính phủ cần đề xuất các giải pháp tổng thể xử lý đối với những hạn chế, bất cập khi quyết định áp dụng đầu tư hình thức hợp đồng BOT.
 
Góp ý cho dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam, đại biểu Quốc hội (ĐBQH) lo ngại các vấn đề xảy ra khi đầu tư BOT khiến dư luận phản ứng và “dị ứng” với BOT giao thông.
 
Theo tân Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể, tổng chiều dài tuyến cao tốc Bắc - Nam khoảng hơn 2.100 km, chạy qua 32 tỉnh, thành, có quy mô từ 4 - 6 làn xe. Khu vực cửa ngõ các trung tâm kinh tế - chính trị lớn thì 8 làn xe. Tốc độ từ 80 - 120km/h. Chính phủ dự kiến lộ trình đầu tư dự án theo 3 giai đoạn.
 
Giai đoạn từ năm 2017 - 2020, đầu tư và đưa vào khai thác các đoạn Cao Bồ (Nam Định) - Bãi Vọt (Hà Tĩnh), Cam Lộ (Quảng Trị) - La Sơn (Thừa Thiên - Huế), Nha Trang (Khánh Hòa) - Dầu Giây (Đồng Nai) và cầu Mỹ Thuận 2.
 
Giai đoạn 2021 - 2025, đầu tư và đưa vào khai thác các đoạn Bãi Vọt - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Nha Trang và mở rộng đoạn La Sơn - Túy Loan lên thành quy mô 4 làn xe.
 
Giai đoạn sau 2025, đầu tư và đưa vào khai thác đoạn Cần Thơ - TP Cà Mau.
 
Báo cáo trước Quốc hội về chủ trương đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020, tân Bộ trưởng GTVT nêu rõ: Dự án có tổng chiều dài 654 km, chia thành 11 dự án thành phần đi qua 13 tỉnh. Trong đó có 8 dự án đầu tư theo hình thức BOT, 3 dự án còn lại gồm đoạn Cao Bồ - Mai Sơn, Cam Lộ - La Sơn, cầu Mỹ Thuận 2 theo hình thức đầu tư công. Sau khi hoàn thành sẽ nhượng quyền thu giá dịch vụ, nguồn vốn thu được sẽ nộp ngân sách Nhà nước và đầu tư các đoạn tiếp theo.
 
Theo tính toán, tổng mức đầu tư giai đoạn 2017 - 2020 là hơn 118.000 tỉ đồng, trong đó nguồn vốn Nhà nước hỗ trợ khoảng 55.000 tỉ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ cho lập thiết kế, giải phóng mặt bằng... Nguồn vốn nhà đầu tư gần 64.000 tỉ đồng, bao gồm vốn chủ sở hữu gần 13.000 tỉ đồng, vốn vay gần 51.000 tỉ đồng.
 
Về mức thu phí hoàn vốn, tờ trình đề nghị mức giá khoảng 1.500 đồng/xe con tiêu chuẩn/km. Nếu các chính sách thông qua, dự án có thể khởi công ngay từ năm 2019.
 
Trường hợp một số đoạn đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư không thành công, Chính phủ kiến nghị Quốc hội cho phép thực hiện giải phóng mặt bằng các đoạn đầu tư giai đoạn 2017 - 2020 (khoảng 14.155 tỉ đồng/654 km). Báo cáo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định phương án sử dụng phần vốn còn lại để tiếp tục đầu tư một số đoạn có nhu cầu cấp bách.
 
Thẩm tra dự án, Chủ nhiệm UB Kinh tế Quốc hội Vũ Hồng Thanh cơ bản đồng thuận với chủ trương đầu tư dự án, tuy nhiên lưu ý việc xác định ngay mức giá từng thời gian 24 năm là quá dài và chưa phù hợp, sẽ hạn chế quyền điều tiết về giá của nhà nước, đặc biệt khi có biến động lớn về chỉ số giá.
 
Thảo luận về Dự án đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020, nhiều ĐBHQ cho rằng, đây là dự án lớn, ai cũng thấy sự cần thiết phải làm. Nhưng quan trọng nhất là vốn để làm. Cái khó nhất hiện nay là đấu thầu gọi vốn nước ngoài vào. Nhiều vấn đề cần phải tính toán kỹ thêm như suất đầu tư, hình thức đầu tư, cam kết giải ngân theo đúng tiến độ, tính minh bạch trong triển khai dự án…

Dù đồng thuận với chủ trương của Chính phủ về đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam, nhiều ĐBQH vẫn băn khoăn về việc xã hội hóa trong đầu tư và công tác giám sát khi thực hiện dự án. Cần rút ra bài học kinh nghiệm trong các dự án BOT trong thời gian qua. Việc sử dụng ngân sách, cũng là mượn tiền thuế của dân đầu tư rồi lại thu phí như BOT là không minh bạch và băn khoăn nếu như vậy thì không biết bài toán thu phí sẽ ra sao?
 
Về quy mô dự án cao tốc Bắc - Nam, không ít ĐBQH cho rằng dù ngân sách hạn hẹp nhưng đã đầu tư cần làm cho đàng hoàng, từ 8 - 10 làn xe chứ không làm 4 đến 6 làn như dự kiến của Chính phủ. Nên có quy hoạch, tầm nhìn, đầu tư đồng bộ, thống nhất chứ không đầu tư manh mún, chắp vá.
 
Các chuyên gia đã lưu ý, cần phải làm rõ những vấn đề liên quan đến quy hoạch trước khi triển khai dự án cao tốc Bắc - Nam. Phải xác định tính cấp bách của từng đoạn sao cho sát với nhu cầu thực tế, tránh tình trạng như QL5 đưa vào khai thác lượng xe đi rất thấp. Đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và đường QL5 cùng những dự án BOT khác từng gây bức xúc dư luận xã hội chính là bài học thực tiễn cần tổng kết, rút ra những bài học kinh nghiệm cần thiết, tránh lặp lại sai lầm, phải bảo đảm công khai, minh bạch, chống thất thoát, lãng phí, tiêu cực, chống tham nhũng, chống lợi ích nhóm, đặc biệt là việc lựa chọn nhà đầu tư, thi công đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng dự án.
 
Vũ Xuân Bân
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: