HOTLINE: 0904 89 4444

Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vẫn chật vật vì thủ tục...?
(Phương Nam Plus) - Hoạt động khởi nghiệp sáng tạo ở Việt Nam đã bắt đầu từ hàng chục năm trước, với việc hình thành một số doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực thương mại điện tử, dạy học trực tuyến...
10:15 16-12-2017
 
Ảnh minh hoa. Nguồn: Internet

Hiện chưa có con số thống kê chính thức về số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, nhưng có thể thấy sự ra đời và phát triển của các doanh nghiệp khá nhanh chóng. Đó chính là nhờ hạ tầng liên quan đến công nghệ phát triển, sự hội nhập kinh tế, hỗ trợ của chính phủ và tư duy khởi nghiệp của các bạn trẻ có kiến thức.

Kinh tế số đang ngày càng trở nên quan trọng với nền kinh tế toàn cầu. Sự chuyển đổi kinh tế số là yếu tố hàng đầu thúc đẩy tăng trưởng và phát triển của một quốc gia, và là nền tảng để tăng năng suất cho các ngành nghề kinh tế khác, cũng như tạo ra các cơ hội đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp và phương thức tiếp cận thị trường mới, trong đó có Việt Nam.

Cùng với những thuận lợi, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo ở Việt Nam cũng đang rất chật vật, vướng phải những khó khăn từ thủ tục hành chính rườm rà và một số cơ chế chính sách chưa tiếp cận được, khiến doanh nghiệp vuột mất nhiều cơ hội. 
 
Các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thường hình thành nhanh chóng, thay đổi vốn góp liên tục, thoái vốn nhanh. Nhiều doanh nghiệp chỉ hoạt động trong một giai đoạn nhất định để đáp ứng nhu cầu của thị trường, của nền kinh tế. Sau đó, doanh nghiệp có thể giải thể và thành lập mới, đầu tư theo hướng khác.

Chính phủ đã ban hành hàng loạt văn bản thể hiện tầm nhìn chiến lược trong việc nhận biết cơ hội, giá trị và thúc đẩy phát triển nền kinh tế số, hình thành các Smartcity tại Việt Nam, tạo các cơ hội và tiền đề nắm bắt cách mạng công nghiệp 4.0.  Nhưng những thủ tục hành chính của Việt Nam vẫn còn phức tạp, chồng chéo, mất thời gian ngay từ khâu thành lập doanh nghiệp đến các hoạt động về sau khiến nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo mất đi cơ hội. Từ đó, muốn thành lập, nắm bắt thời cơ, nhanh chóng đi vào hoạt động thì doanh nghiệp buộc phải tìm cách đối phó. Điều này dẫn đến việc doanh nghiệp khởi nghiệp Việt đăng kí thành lập doanh nghiệp ở quốc gia khác đã không còn là trường hợp đơn lẻ.

Chẳng hạn Công ty cổ phần Truyền thông số Flamingo, vài năm nay, công ty nhận được nhiều sự trợ giúp của Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, từ chỗ làm việc, truyền thông kết nối đến hỗ trợ vốn. Cụ thể là công ty đang có 1 tỷ đồng vốn ưu đãi từ chương trình Speed Up của Sở này để phát triển.

Nhưng nhiều thủ tục hành chính đang cản trở sự phát triển của một doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo như Flamingo. Có những lúc, thủ tục hành chính khiến công ty này vuột mất nhiều cơ hội. Hiện nay, để phát triển dòng sản phẩm mới, Flamingo đang thành lập một doanh nghiệp mới và đã có nhà đầu tư nước ngoài đồng ý rót vốn vào. Tuy nhiên, nhà đầu tư yêu cầu phải thành lập công ty ở Singapore với lý do rất đơn giản là thủ tục nhanh gọn hơn rất nhiều. Ở Singapore chỉ mất có 2 ngày để thành lập công ty. Tiền đầu tư tại Singapore dễ hơn, khoảng thời gian từ khi thành lập công ty đến khi nhà đầu tư rót vốn vào công ty đó chỉ mất 1 tháng. Còn ở Việt Nam, các nhà đầu tư từng đầu tư phải mất 8 tháng.
 
Nhiều chuyên gia cho rằng, quá trình hình thành nền kinh tế số cũng như phát triển các Smartcity ở Việt Nam chưa hội tụ các điều kiện thuận lợi cần thiết. Môi trường chính sách và khung pháp lý hiện hành còn nhiều điểm gây khó khăn cho doanh nghiệp mở rộng, phát triển hoạt động kinh doanh. Đặc biệt, chính sách thuế với doanh nghiệp trong nước và nước ngoài ung cấp dịch vụ số tại Việt Nam được đánh giá là đang có bất cập. Cụ thể, trong khi các đơn vị cung cấp dịch vụ qua biên giới như Google, Facebook, Grab, ... chỉ phải trả thuế nhà thầu là 5% thì doanh nghiệp Việt Nam cung cấp dịch vụ tương tự không những phải trả thuế VAT, thuế người dùng mà còn phải trả 25% thuế thu nhập doanh nghiệp. Điều này dẫn đến tình trạng doanh nghiệp Việt mở công ty ở ngoài Việt Nam để tối ưu thuế. Nhà nước cần ban hành chính sách thuế ngang bằng giữa các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài để tạo sự cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng.

Bên cạnh đó, hiện tượng độc quyền trong ngành viễn thông, truyền hình vẫn tồn tại do các chính sách, quy định của nhà nước. Chính phủ cũng chưa có chiến lược chuyển đổi số quốc gia nên các chính sách triển khai còn thiếu vắng hoặc không đồng nhất với chủ trương lớn. Cụ thể, doanh nghiệp công nghệ thông tin vẫn gặp sự phân biệt giữa doanh nghiệp nhà nước và tư nhân.

Một ví dụ về bất cập giữa chính sách thu hút đầu tư giữa doanh nghiệp quốc tế và doanh nghiệp trong nước cũng được đại diện các doanh nghiệp tư nhân chỉ ra là, hiện các trung gian thanh toán cần xin phép với nhiều thủ tục, quy trình kiểm soát thanh kiểm tra định kỳ của cơ quan Nhà nước nhưng các doanh nghiệp nước ngoài vẫn nằm ngoài vòng kiểm soát này.

Nhìn chung, các dịch vụ xuyên biên giới: Mạng xã hội Facebook, quảng cáo trực tuyến Google, game trực tuyến, trung gian thanh toán: visa, master, paypal,.. có sự đối xử không công bằng giữa các doanh nghiệp lớn của quốc tế với doanh nghiệp nội địa từ việc xin phép, đến thuế suất, đến hậu kiểm. Dẫn đến tình trang doanh nghiệp nội càng tuân thủ khi được cấp phép lại càng bị kiểm soát ngặt nghèo bởi thanh kiểm tra, hậu kiểm các loại. Mặc dù đã công bố cắt giảm, đơn giản hóa trên 5.000 thủ tục hành chính, hay theo cách thường gọi là các giấy phép con; đồng thời, công khai chỉ số cải cách hành chính của các bộ ngành, địa phương, kết quả chưa như kỳ vọng. Chính phủ kiến tạo đã có chuyển động quyết liệt nhưng sức ỳ từ cấp trung gian đến cơ sở vẫn còn rất lớn. Bao giờ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo mới hết chật vật bởi các thủ tục hành chính?
 
Vũ Xuân Bân
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: