HOTLINE: 0904 89 4444

Vụ Grab thâu tóm Uber: Nỗi lo độc quyền và những hệ luy?
(Phương Nam Plus) - Trong giới khởi nghiệp, chuyện mua bán, sáp nhập… là chuyện thường xảy ra. Do đó, việc Grab công bố mua lại toàn bộ hoạt động của Uber tại Đông Nam Á, trong đó có thị trường Việt Nam, là chuyện thường tình.
22:49 30-03-2018
 
Sau ngày 8/4, ứng dụng Uber sẽ ngừng hoạt động tại Việt Nam. Ảnh: Internet

Bộ Công Thương đã yêu cầu Grab cung cấp thông tin về việc hãng này mua lại toàn bộ hoạt động kinh doanh của Uber tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, không dễ xác định việc thâu tóm này có vi phạm quy định về cạnh tranh hay không?

Cùng với việc mua lại Uber, Grab cũng đồng thời công bố mở rộng dịch vụ giao nhận thức ăn GrabFood từ 2 quốc gia hiện có sang tất cả quốc gia Đông Nam Á.

Song dường như sự kiện này khiến không ít người tỏ vẻ lo lắng Grab sẽ độc quyền, mất đi cơ hội được sử dụng phương tiện đi lại ứng dụng công nghệ vốn tiện lợi, đa dạng hơn so với dịch vụ taxi hay xe ôm truyền thống. 

Sáng 26/3, Grab công bố mua lại toàn bộ hoạt động của Uber tại Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam và Uber có 27,5% cổ phần trong công ty sau mua bán và sáp nhập này. Sau vụ sáp nhập, ứng dụng Uber sẽ hoạt động cho tới ngày 8/4/2018, sau đó người dùng phải chuyển sang sử dụng ứng dụng của Grab. Tuy rằng phía Grab cho hay đối với các dịch vụ như GrabCar và GrabBike vẫn “như xưa”, giá tiền chuyến đi vẫn dựa theo hành trình di chuyển mà khách hàng nhập, cộng với phụ phí giá linh hoạt dựa trên nhu cầu đi lại và lượng xe hiện có trong khu vực vào thời điểm khách đặt xe…, nhưng ai tin rằng đó là sự thật khi Grab… một mình một chợ?

Grab không chỉ muốn thống nhất thị trường taxi công nghệ mà còn mở ra dịch vụ mới (giao nhận thức ăn GrabFood), làm cho không chỉ doanh nghiệp vận tải lo lắng mà chính các doanh nghiệp vận chuyển thức ăn nhanh trên thị trường Việt Nam hiện nay cũng sẽ đau đầu vì bị cạnh tranh quyết liệt, lo mất thị trường.

Dù Grab khẳng định việc sáp nhập sẽ tạo thuận lợi hơn cho khách hàng nhưng việc sáp nhập Uber vào Grab không tránh khỏi lo ngại chuyện độc quyền, tăng giá cước trong thời gian tới. Đồng thời, với số lượng tài xế sáp nhập đông hơn, doanh nghiệp khó kiểm soát và nâng cao chất lượng phục vụ.

Dư luận cho rằng Nhà nước phải xem xét lại Luật cạnh tranh, với thị phần của hai loại hình này sáp nhập lại có vi phạm độc quyền thị trường hay không vì nay sự lựa chọn còn hạn chế, thiệt hại vẫn là người tiêu dùng.

Trong khi Luật Cạnh tranh yêu cầu những trường hợp mua bán - sáp nhập mà có ảnh hưởng lớn đến mức độ cạnh tranh của thị trường sẽ bị hạn chế. Trường hợp Grab mua lại Uber tại Đông Nam Á, theo quy định, Grab - Uber phải gửi thông báo đến cơ quan cạnh tranh về vụ mua bán để cơ quan này xem xét về ảnh hưởng mức độ cạnh tranh trước và sau khi mua bán. Nếu Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương) thấy không ảnh hưởng đến cạnh tranh hoặc ảnh hưởng không đáng kể hoặc ảnh hưởng đáng kể nhưng rơi vào một số trường hợp miễn trừ, thì thương vụ mới được phép tiến hành. 

Liên quan tới thương vụ này, phía Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng vừa yêu cầu Grab và Uber cung cấp hồ sơ liên quan để xem xét về tính pháp lý. Trong trường hợp thị phần kết hợp của các bên chiếm trên 50% trên thị trường liên quan, tập trung kinh tế thuộc trường hợp bị cấm theo quy định của Luật Cạnh tranh thì chiểu theo Điều 23 của Luật Cạnh tranh, trong thời hạn 45 ngày làm việc, kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ đầy đủ, cơ quan quản lý cạnh tranh có trách nhiệm trả lời bằng văn bản cho doanh nghiệp nộp hồ sơ về việc có thuộc trường hợp bị cấm hay không, lý do cấm phải nêu rõ.
 
Có ý kiến cho rằng với thương vụ Grab thâu tóm Uber Đông Nam Á, sức ép lĩnh vực ngành vận tải ở Việt Nam sẽ rất lớn. Tại Việt Nam trong thời gian tới chỉ còn Grab là "taxi công nghệ" lớn nhất, vì thế họ sẽ chiếm nhiều ưu thế khi cạnh tranh với các hãng taxi truyền thống  ở Việt Nam. Khách hàng sử dụng Grab, Uber tại Việt Nam (gồm cả người Việt và khách quốc tế) đã quen đi xe của hai hãng này sẽ tiếp tục sử dụng dịch vụ của Grab vì họ được lợi nhiều hơn.

Lý do là khi chỉ còn một mình, Grab cũng dễ dàng và tiếp tục thực hiện chính sách khuyến mãi, giảm giá... để thu hút, chiếm lĩnh thị trường. Điều đáng nói, Grab và Uber đã gây sức ép cạnh tranh lên các hãng taxi ở Việt Nam trong cuộc đua thúc đẩy công nghệ, dịch vụ...

Chính vì thế, với sức ép càng lớn từ Grab sau khi thâu tóm Uber, các hãng taxi ở Việt Nam sẽ chịu sự cạnh tranh rất lớn. Vấn đề bây giờ lại là chính sách quản lý của Nhà nước, đặc biệt là việc thay thế Nghị định 86 về kinh doanh và vận tải ôtô. Chúng ta cần xác định Grab là dịch vụ vận tải thay vì là một ứng dụng thuần công nghệ. Mặt khác, Nhà nước phải bảo đảm việc tạo ra môi trường công bằng giữa Grab và các hãng taxi khác để cùng cạnh tranh lành mạnh với nhau. Nếu lợi dụng vị thế độc quyền mà Grab tăng phí thì người đi xe sẽ sử dụng phương tiện thay thế khác.

Như vậy, khi quản lý được Grab "như một loại hình dịch vụ vận tải" là để đảm bảo tốt cho việc thu ngân sách.
 
Vũ Xuân Bân
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: