HOTLINE: 0904 89 4444

Di tích lịch sử trại giam Phú Quốc
(Phương Nam Plus) - Dường như bất cứ ai khi ra thăm huyện đảo Phú Quốc (Kiên Giang) đều không thể không đến trại giam Phú Quốc. Bởi nơi đây còn in đậm dấu ấn lịch sử bi hùng trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và đế quốc Mỹ rất ác liệt của dân tộc ta - nơi chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam sáng ngời qua mọi thời đại…
15:43 05-09-2018
 
Giam người tù bằng chuồng cọp

Trại giam lớn nhất nước

Nhiều tư liệu lịch sử ghi lại, trại giam Phú Quốc do thực dân Pháp xây dựng từ những năm 1949 - 1953 để giam cầm những người cộng sản xứ Đông Dương bị chúng bắt trong những năm xâm lược nước ta. Khi đó, trại giam này có tên gọi: “Trại Cây Dừa”, hơn 14.000 tù nhân bị giam cầm tại đây. Đến năm 1954, sau Hiệp định Geneve, Pháp trao trả toàn bộ Trại giam này cho Việt Nam Cộng hòa (VNCH) cai quản…

Trong chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ, nơi đây được chuyển đổi thành nhiều tên gọi: “Trại huấn chính Cây Dừa” (còn gọi Nhà lao Cây Dừa), “Trại giam tù binh cộng sản Việt Nam”, “Trại giam tù binh Phú Quốc”... Đầu năm 1966, Mỹ và chế độ VNCH cho xây dựng trại giam Phú Quốc thành trại giam trung ương, rộng hơn 400ha, tại thị trấn An Thới - cực Nam huyện Phú Quốc. Toàn bộ nhà giam được phân thành 12 khu (đánh số thứ tự từ 1 - 12); đến cuối năm 1972 chúng xây thêm khu 13 và 14. Mỗi khu trại giam chia ra 4 phân khu (A, B, C, D) với gần 500 căn nhà giam, thiết kế khung, vách, mái đều bằng tôn. Mỗi khu có thể chứa 3.000 người tù…

Toàn bộ các dãy nhà giam đều được rào bằng kẽm gai từ 7 - 10 lớp; cổng có 2 vọng gác, mỗi phân khu có 4 vọng gác và 10 vọng gác di động (đều đặt súng máy). Canh giữ trại giam 24/24 giờ có 4 tiểu đoàn quân cảnh, 1 Liên đội địa phương quân, 1 đội công binh, 1 đơn vị hải thuyền và đội quân khuyển (chó)…

Thời kỳ Mỹ và VNCH quản lý, dù tồn tại 6 năm (từ 6/1967 đến tháng 3/1973), nhưng nơi đây đã giam cầm trên 36.000 tù binh Cộng sản hoạt động trên khắp cả nước; trong đó, 12.000 người là bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, trên 20.000 người là dân quân, du kích; có 10 đồng chí là tỉnh ủy viên, trên 50 huyện ủy viên, 200 người là chi ủy viên, 2.000 sĩ quan quân đội ta từ Thiếu úy đến Thượng tá, các cán bộ hoạt động bí mật, những người tham gia kháng chiến và cả dân thường…

Đế quốc Mỹ và VNCH đã biến nhà giam Phú Quốc thành “địa ngục trần gian” với các chế độ giam cầm hết sức hà khắc bằng các “chuồng cọp”, “hầm bò”, biệt giam…; đặc biệt, chế độ tra tấn người tù tại trại giam Phú Quốc hết sức man rợ với 45 kiểu nhục hình như: lộn vỉ sắt, đánh bằng chày vồ, roi cá đuối, gõ thùng, đục lấy xương bánh chè, đục răng, bẻ răng, lấy móng tay, móng chân, đóng đinh vào chân, tay, đầu, trùm bao bố lên người ném vào chảo nước sôi, “nướng” người trên dàn sắt... Những nhục hình tra tấn thâm độc và nhiều lần cai ngục xả súng vào các nhà giam…đã giết chết hơn 4.000 tù nhân và hàng chục ngàn tù nhân mang thương tật, tàn phế suốt đời. Để tiếp tục chiến đấu, các tù nhân đã tổ chức trên 40 cuộc vượt ngục thành công bằng nhiều hình thức: vượt rào, đánh lính áp giải và chạy thoát khi ra ngoài làm khổ sai, đào đường ngầm…trở về đơn vị chiến đấu cho đến ngày cái trại giam chết chóc kia tan rã cùng với sự sụp đổ của chế độ VHNH vào tháng 4/1975 lịch sử…


 
Hệ thống nhiều lớp kẽm gai bảo vệ của trại giam Phú Quốc

Điểm đến đặc biệt

Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, chính quyền tỉnh Kiên Giang và huyện đảo Phú Quốc đã đầu tư xây dựng, tái hiện trại giam Phú Quốc với những hình ảnh, hiện vật, hiện trạng… như cũ làm điểm tham quan, nghiên cứu, du lịch tâm linh phục vụ du khách trong nước và khách quốc tế. Lãnh đạo huyện đảo Phú Quốc cho biết, từ khi đưa vào hoạt động đến nay, di tích trại giam Phú Quốc luôn là “điểm đến” của rất nhiều đoàn khách trong nước và quốc tế, chiếm đông nhất là cán bộ, công chức, viên chức, thanh, thiếu nhi, học sinh, sinh viên, các đoàn tăng ni, phật tử từ khắp các nơi trong và ngoài nước…

Ban Quản lý (BQL) trại giam Phú Quốc cho biết, riêng trong 6 tháng đầu năm 2018 vừa qua có 5.763 đoàn khách trong và ngoài nước, với 102.275 lượt khách tham quan; trong đó có 24.986 lượt khách quốc tế.

Bà Trần Thị Ngọc Giàu, Phó Trưởng BQL di tích cho biết thêm, vào các dịp lễ lớn, nhất là dịp nghỉ Hè hằng năm, mỗi ngày có từ 1.500 đến 3.000 lượt khách tham quan; còn những ngày bình thường có từ 400 - 600 lượt khách đến đây.

Bà Ngọc Giàu cũng chia sẻ, hiện nay, có khoảng 1.200 cựu tù của trại giam Phú Quốc còn sống và thường trở về thăm; xúc động nhất là các bác, các chú cựu tù mỗi lần trở về thăm đều để lại những cảm xúc rất khó tả. Những câu chuyện kể, những hồi ức đầm đìa nước mắt của các cựu tù khiến cho đội ngũ cán bộ, viên chức khu di tích cứ xốn xang, cảm động…

Mỗi đoàn khách khi đến thăm trại giam Phú Quốc đều được các hướng dẫn viên tiếp đón, hướng dẫn tham quan rất chu đáo: lần lượt tham quan phòng trưng bày hình ảnh, hiện vật, hệ thống vọng gác, bảo vệ, tường rào bằng lưới kẽm gai, các phòng biệt giam, nhà giam, giới thiệu các hình thức tra tấn, nhục hình tù nhân cho đến chết; hay con đường hầm (dài 80m) các tù nhân đã bí mật đào trong 6 tháng trời và 21 tù nhân đã vượt ngục thành công vào ngày 20/1/1969…(được tái hiện) khiến nhiều người không cầm được nước mắt, có người bật khóc thành tiếng!

Có điều gì đó rất lạ như một dòng điện chạy dọc sống lưng, khiến tôi giật mình. Tôi đã từng đến nhà tù Côn Đảo, nhà lao Play-cu, trại giam Quy Nhơn…đều có cảm giác chung này: Niềm căm giận kẻ thù đến nghẹn lời; và, nghe đâu đó trong sâu thẳm, tiếng nói của các bác, các anh, các chị như những lời nhắn gửi, kỳ vọng thật ấm áp vào thế hệ tương lai…Điều này đã lý giải vì sao, đến với bất cứ nghĩa trang liệt sĩ nào (như Nghĩa trang Hàng Dương - Côn Đảo) lúc 11- 12 giờ đêm, nhiều người không thấy sợ mà ngược lại, thấy lòng ấm áp lạ thường!...

Trước khi rời trại giam, từng người trong đoàn đều dâng những nén tâm hương trước bát hương bằng đồng lớn đặt trước sảnh của khu di tích…

Năm 1995, trại giam Phú Quốc được Bộ Văn hóa-Thông tin (nay là Bộ VHTTDL) công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia. Và, ngày 31/12/2014 được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, theo Quyết định số 2408/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.


Thanh Dương Hồng
Theo baodulich.net.vn
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: