HOTLINE: 0904 89 4444

À, ra thế
Người ta nói rất nhiều về nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh và cả nông nghiệp 4.0 làm tôi tò mò muốn biết thật sự nó cao siêu ở chỗ nào. Tôi tìm đến Thành, một người bà con xa, am hiểu về lĩnh vực này, để hỏi và học.
15:17 28-08-2017

Khi hiểu mục đích của tôi, Thành bảo nếu muốn tìm hiểu về đề tài này thì hay nhất là bàn về con tôm, cụ thể là tôm thẻ chân trắng.

- Tại sao lại là con tôm? Tôi hỏi
 
- Vì thị trường tôm thế giới luôn ổn định và phát triển, vì Việt Nam là nước có điều kiện khí hậu thích hợp để nuôi tôm và vì con tôm luôn có giá.
 
- Thế nào là nuôi tôm công nghệ cao?
 
- Nói đơn giản, đó là phương pháp nuôi mà tôm không chết, không dùng hóa chất, con tôm khỏe, an toàn, thị trường nào cũng chào đón.
 
- Thế phương pháp nuôi hiện nay không đạt à?
 
- Hoàn toàn không. Nước ta hiện nay có khoảng 700,000 ha nuôi tôm với phương pháp phổ biến là nuôi trong không gian trống theo quảng canh hay “công nghiệp”, may rủi theo thời tiết, nguồn nước đầu vào, luôn nơm nớp lo nguy cơ bệnh dịch,… Nuôi tôm là siêu lợi nhuận nếu nó không chết. Đáng tiếc là nó rất dễ chết. Chỉ cần 1 trận mưa, độ pH thay đổi là nó chết, hay nguồn nước đầu vào bị ô nhiễm thì cũng vậy, chưa kể bệnh dịch lây lan qua không khí, qua các loài thủy cầm, bệnh dịch cũng tự sinh ra trong môi trường nuôi tôm bởi thức ăn thừa và chất thải của tôm. Khi tôm bị bệnh (mà lại rất lắm bệnh) người ta thường dùng các chất hóa học để cứu tôm, nếu cứu được thì dư lượng hóa chất trong tôm thành phẩm cao, ảnh hưởng tới sức khỏe người dùng nên thị trường không chấp nhận. Đây là lối canh tác ở trình độ rất thấp mà thế giới đã trải qua từ lâu.
 
- Thế có cách nào khắc phục được không?
 
- Có chứ, đơn giản là khác.
 
- Sao lại đơn giản?
 
- Vì chỉ cần làm thế nào để con tôm không chết mà không dùng hóa chất là xong.
 
- Thế thì làm thế nào?
 
- Thứ nhất, nếu nuôi ngoài trời phụ thuộc thời tiết thì nuôi trong nhà. Thứ hai, nếu phụ thuộc nguồn nước đầu vào thì xử lý đầu vào trước rồi xử lý và tái sử dụng nước đầu ra sau, kiểu tuần hoàn khép kín. Thứ ba muốn sạch bệnh từ gốc thì mua giống tôm sạch bệnh có nguồn gốc và chứng chỉ quốc tế. Thứ tư, nếu tôm bị bệnh thì cần hiểu rõ nguồn gốc gây bệnh và sử dụng các phương pháp sinh học và vật lý để trị bệnh. Thứ năm là không bỏ đi thứ gì cả, những chất thực sự cần phải thải thì làm phân bón hữu cơ hay cho mục đích khác, cũng quay lại phục vụ con tôm.
 
- Nói thì dễ chứ từng ý đó đã rất phức tạp rồi.
 
- Thế mới là nuôi tôm công nghệ cao.
 
- Nói cụ thể hơn được không?
 
- Được chứ. Tôm giống sạch bệnh nổi tiếng nhất thế giới là từ Hawaii. Mua con đó về nuôi thì phải hiểu nguyên thủy nó sống trong môi trường nào để tái tạo lại môi trường nuôi như thế hay gần như thế. Cụ thể là độ pH, độ mặn, độ oxy hòa tan, áp suất, tốc độ dòng chảy, hệ sinh thái vi sinh vật,… và mức độ ổn định của môi trường. Ở nước ta có những chỗ có điều kiện tự nhiên tương tự như thế, ví dụ ở Côn Đảo, vùng nước ổn định có độ sâu 60 – 70 mét. Tuy nhiên, nuôi trong điều kiện tự nhiên đó sẽ không kinh tế. Chỉ có thể nuôi ở vùng duyên hải, đặc biệt là ở phía Nam và tái tạo lại môi trường nguyên thủy nói trên. Chắc chắn là không được như thế vì ở Việt Nam có những chủng vi sinh vật địa phương, chất lượng nước cũng khác. Tuy nhiên, gần giống thì làm được. Sau môi trường là thức ăn, quy trình chăm sóc, phòng bệnh và xử lý chất thải trong hồ nuôi. Tất cả đều nhờ vào các enzyme sinh học không phải của một loài vi sinh vật mà là hàng trăm.
 
 
Nuôi tôm sạch siêu thâm canh trong nhà kín với hệ thống cân bằng sinh học được kiểm soát và điều khiển tự động
 
- Phức tạp thế à?
 
- Khi có lời giải thì không còn phức tạp. Thế giới đã giải từ lâu và các phát minh quá hạn bảo hộ có đầy trên Internet. Lấy về mà áp dụng thì có gì là phức tạp.
 
- À. Thế kiểm soát độ pH, độ mặn, độ oxy hòa tan, áp suất, tốc độ dòng chảy, sức khỏe con tôm như thế nào?
 
- Chuyện nhỏ. Đó là việc của các cảm biến và hệ thống quan trắc. Mọi thông số môi trường được đưa về bộ xử lý trung tâm để con người điều khiển. Nếu con người đi vắng thì hệ thống tự chọn phương án tối ưu.
 
- Thế cho tôm ăn?
 
- Cũng tự động, vì chỉ như thế, tôm tuổi nào, cho ăn thức ăn gì, liều lượng bao nhiêu,… máy mới làm đúng, con người không thể cân đo đúng như máy được. Hơn nữa, con người, nếu không được khử trùng, vào khu vực nuôi tôm mang vi khuẩn có hại vào gây bệnh cho tôm.
 
- Thế con người làm gì?
 
- Quyết định phương án sản xuất, kinh doanh, điều khiển từ xa, lựa chọn giải pháp phù hợp khi cần thiết.
 
- Như thế chắc là cần ít người?
 
- Một “Nhà máy sản xuất tôm” cỡ 5 ha cần 8 người: 2 kỹ sư điều hành, 3 phụ việc, 3 bảo vệ kiêm văn phòng.
 
- Đầu tư cỡ đó thì tốn lắm?
 
- Vấn đề là hiệu quả kinh tế. Đầu tư nhà kín nuôi tôm theo những tiêu chuẩn nêu trên khoảng 10 tỷ/ha. Nuôi được 8 lứa/năm cho sản lượng 100 tấn/ha tôm sạch có giá trị 10 tỷ đồng, lợi nhuận 30% ổn định. Như thế chỉ 3 năm là hòa vốn, sau đó là lãi dài dài.
 
- Đầu tư cao thế thì người nông dân sao với tới?
 
- Thì doanh nghiệp có vốn hợp tác với người dân có đất, làm tốt.
 
- À, ừ nhỉ.
 
- Thủ tướng nói đến 2025 phải xuất khẩu tôm được 10 tỷ USD. Hiện tại 700,000 ha nuôi tôm xuất khẩu được 3 tỷ USD. Nếu vẫn cách làm cũ, phải tăng diện tích nuôi tôm lên hơn gấp 3 là hơn 2,3 triệu ha. Lấy đâu ra số đất đó? Nếu nuôi bằng công nghệ cao 1 ha mỗi năm cho 10 tỷ đồng, tương đương 454,500 USD thì cần 22,000 ha nuôi tôm công nghệ cao là đạt 10 tỷ USD. Cứ nhân thêm gấp đôi, gấp 3 con số đó để làm hệ thống hỗ trợ, hạ tầng thì cũng còn nhỏ hơn nhiều con số 700,000 ha hiện nay.
 
 
Người ta kiểm tra và điều khiển qua hệ thống máy tính
 
- Phải,
 
- Cái được không chỉ là 10 tỷ USD mà còn là danh tiếng của Việt Nam trên thị trường nông sản thế giới, là sự thay đổi tập quán canh tác từ lạc hậu lên ngang hàng quốc tế, là sự thay đổi không gian và chất lượng cuộc sống của người dân ở vùng chuyên canh tôm công nghệ cao bởi khi có tiền người ta muốn cảnh quan đẹp hơn, cuộc sống tiện nghi hơn.
 
- Thế có nghĩa là rất nhiều công nghệ cao tham gia vào quá trình nuôi con tôm nhỉ: Công nghệ sinh học, công nghệ nano, CNTT, robot và tự động hóa,…
 
- Chính xác. Phần trung tâm là công nghệ sinh học.
 
- Vậy ai là người nắm vai trò quan trọng nhất trong các “nhà” (nhà nông, nhà quản lý, nhà khoa học, nhà đầu tư)?
 
- Nhà đầu tư (chính xác hơn là doanh nghiệp).
 
- Tưởng nhiều công nghệ thế thì nhà khoa học phải lead mới đúng chứ?
 
- Nhà khoa học không biết lead bởi họ không biết làm kinh tế. Thử giao cho họ mà xem, lỗ chỏng gọng (xin lỗi anh nha). Khi bỏ tiền ra đầu tư, doanh nghiệp biết phải làm gì.
 
- À, ra thế.
 
 
Tôm thành phẩm sau 3 tháng nuôi.
 
Nguyễn Tuấn Hoa
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: