HOTLINE: 0904 89 4444

Những dấu lặng của ngành Sư phạm hiện nay
(Phương Nam Plus) - Cho tới thời điểm này, hầu như tất cả các trường Đại học (ĐH) và Cao đẳng (CĐ) trên cả nước đã hoàn tất khâu tuyển sinh đầu vào năm học 2018. Thế nhưng không ít nhiều trường vẫn chưa tuyển đủ chỉ tiêu, đặc biệt là các trường, khối Sư phạm. Vậy căn nguyên của vấn đề này nằm ở đâu?
14:59 28-08-2018
 
Ngành Sư phạm đang không thu hút được sinh viên là vấn đề khó xin việc làm sau khi tốt nghiệp. Ảnh: Minh họa

Năm nay Bộ GD&ĐT quy định thí sinh đăng ký vào các ĐH Sư phạm phải đạt từ 17 điểm, CĐ Sư phạm từ 15 điểm trở lên. Tuy nhiên, với mức điểm sàn này, nhiều trường Sư phạm vẫn không tuyển đủ sinh viên, đặc biệt là hệ CĐ Sư phạm, không có thí sinh đăng ký trong khi thời điểm thời hạn xét tuyển nguyện vọng bổ sung sắp kết thúc.

Cụ thể như trường ĐH Phạm Văn Đồng (Quảng Ngãi); Trường ĐH Đồng Nai; Trường CĐ Sư phạm Nghệ An còn 3 ngành Sư phạm chưa tuyển được thí sinh nào; Trường ĐH An Giang với 17 ngành Sư phạm (11 ngành bậc ĐH, 6 ngành bậc CĐ) đều phải xét tuyển bổ sung; Trường ĐH Tây Nguyên phải tuyển bổ sung từ 50% - 100% chỉ tiêu cho các ngành Sư phạm toán, vật lý, hóa học, sinh học; nhiều trường như: Trường CĐ Sư phạm Ninh Thuận; Trường CĐ Sư phạm Đắk Lắk… chưa tuyển được hoặc tuyển chưa đủ chỉ tiêu.


Tại Hội nghị tổng kết năm học năm 2017 - 2018, triển khai nhiệm vụ năm học 2018-2019 của Bộ GD&ĐT, GS Nguyễn Văn Minh - Hiệu trưởng ĐH Sư phạm Hà Nội cho hay: “Các trường hiện chưa làm tốt việc đào tạo gắn với sử dụng, do đó tạo nên sự dư thừa. Việc quy hoạch các trường dù đã tiên lượng được hậu quả nhưng vẫn chưa đưa ra được giải pháp khả thi”. Ông cũng chỉ ra 3 yếu tố khiến học sinh giỏi ít mặn mà với Sư phạm là việc làm, thu nhập, tôn vinh và cơ hội thăng tiến. Ông kiến nghị Bộ GD&ĐT cần đưa ra luận cứ, thời gian, kế hoạch cơ sở kịp thời để trình Chính phủ quy hoạch thay đổi kịp thời cho các trường Sư phạm. 

Vậy đâu là căn nguyên của thực trạng ngày càng ít thí sinh mặn mà với ngành Sư phạm?
 
Thứ nhất, sinh viên tốt nghiệp ra trường khó xin việc làm 
 
Ngành Sư phạm được coi là ngành thuộc tốp đầu khó tìm việc làm nhất đến thời điểm hiện tại ở nước ta. Theo thống kê mới nhất của Bộ GD&ĐT hiện nay cả nước có hơn 35.000 giáo viên phổ thông dư thừa và còn khoảng 10.000 sinh viên Sư phạm sắp ra trường có nguy cơ không tìm được việc làm đúng ngành đào tạo. Trong khi năm 2017, các trường Sư phạm trên cả nước vẫn tuyển sinh thêm 52.000 chỉ tiêu mới. Cũng theo thống kê dự kiến đến năm 2020 sẽ có 70.000 sinh viên Sư phạm ra trường thất nghiệp. Hội thảo khoa học Quốc gia đào tạo giáo viên tại các trường ĐH đa ngành, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay vừa công bố, tính đến năm 2020, dự kiến Việt Nam sẽ thừa khoảng 70.000 sinh viên Sư phạm tốt nghiệp (41.000 giáo viên cấp Tiểu học, 12.200 cấp Trung học cơ sở và 16.900 cấp Trung học phổ thông). Những con số này không khỏi khiến chúng ta phải xót xa, giật mình.
 
Thực tế cho thấy rằng, trong những năm gần đây việc thi vào viên chức giáo viên là việc rất khó khăn tại nhiều địa phương trong cả nước. Tốt nghiệp cử nhân Cư phạm với loại khá, giỏi nhưng chưa hẳn đã xin được làm nếu không có được nhiều yếu tố như quan hệ quen biết, hay thuộc dạng “con ông cháu cha”, có người nhà làm trong ngành, rồi chi phí chỗ này chỗ kia để xin việc, có thể lên đến hàng chục triệu, thậm chí hàng trăm triệu đồng… Chưa kể học ít nhất 4 năm ĐH cũng đã mất chi phí khá lớn rồi, đặc biệt là những gia đình ở nông thôn kinh tế khó khăn, nên không ai mặn mà, mong muốn con em mình  học ngành Sư phạm. Xót xa hơn nhiều sinh viên tốt nghiệp nhưng đành phải “gác” bằng sang một bên để xin vào làm công nhân các khu công nghiệp, khu chế xuất để có thu nhập nhằm trang trải cuộc sống.
 
Thứ hai, thu nhập không đảm bảo cuộc sống
 
Nếu như các giáo sinh tốt nghiêp cử nhân Sư phạm dạy các môn như: Ngoại ngữ, Toán, Văn, Lý, Hóa, Sử, Địa thì còn có cơ hội trông chờ việc dạy thêm để trang trải cuộc sống, còn với những giáo viên dạy môn phụ thì hoàn toàn chỉ trông chờ thu nhập từ đồng lương. Lương giáo viên hiện nay so với mặt bằng chung cũng chỉ ở mức trung bình. Một giáo viên có thâm niên giảng dạy thời gian khoảng 5 đến 7 năm, thì mức lương cũng chỉ khoảng 4 - 5 triệu/tháng, trong khi đó nêu một người cũng tốt nghiệp ĐH đi xin vào làm trong các khu công nghiệp, khu chế xuất, doanh nghiệp… thì lương khởi điểm cũng đã trên 6 triệu đồng/tháng. Người viết không muốn so sánh, nhưng đó là vấn đề thực tế.
 
Cuộc sống hiện đại ngày nay với mức lương đó nếu sống ở nông thôn cũng đã gặp nhiều khó khăn, chứ chưa nói đến mức sống ở thành thị. Lương giáo viên đã quá thấp, lại trả theo kiểu “cào bằng” giỏi kém như nhau, nên rất khó để ngành giáo dục thu hút, giữ chân được người giỏi cống hiến. Vì thế đội ngũ giáo viên rất khó bề an lòng an tâm với công việc khi phải quanh quẩn với nỗi lo cơm áo, gạo tiền để trang trải cuộc sống. Như GS.VS Phạm Minh Hạc - nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo nói: “Có thể nhận thấy, học sinh không chọn sư phạm vì đơn giản họ không tin tưởng vào ngành giáo dục, họ không tin vào việc đãi ngộ cho các sinh viên khi mới ra trường. Ở tuổi lập nghiệp, xây dựng gia đình (từ 22 đến 27 tuổi), người trẻ cần lo toan cho cuộc sống. Học sinh chọn ngành sư phạm, khi ra trường các em có lương thấp không nuôi nổi bản thân với 2 triệu đồng/tháng, thậm chí không có khả năng xin việc thì đương nhiên sẽ không ai mặn mà". Nguyên Thủ lĩnh ngành Giáo dục cũng trăn trở: “Để nâng cao chất lượng giáo dục phải bắt đầu từ đội ngũ giáo viên, muốn thu hút và giữ chân được giáo viên giỏi cần có chế độ đãi ngộ tốt hơn. Nếu chúng ta cứ giữ mãi định biên như hiện nay sẽ khó tạo ra được động lực cho những người tâm huyết và lâu dài khó tạo được đột phá cho quá trình đổi mới giáo dục”.
 
 
GS.VS Phạm Minh Hạc - nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo (nguồn Báo GD&TĐ)

Thứ ba, người thầy không được tôn trọng đúng mực
 
Nghề giáo là nghề đặc thù, là “nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý”, nghề này rất cần các thầy cô giỏi, có tâm huyết mới đủ sức đào tạo nên những thế hệ học trò có năng lực, tư duy tốt, có phẩm chất đạo đức tốt. Người thầy như một tấm gương sáng cho học sinh noi theo. Chính thầy cô trong nhà trường đã góp công sức lớn lao trong việc giáo dục, dạy dỗ học sinh trở thành những người công dân tốt, có ích cho gia đình và xã hội.
 
Làm nghề giáo viên thời nay còn đối mặt với rất nhiều áp lực: từ việc đổi mới liên tục cách học, cách dạy, đổi mới thi cử đến việc đổi mới cách quản lý, sáng kiến kinh nghiệm, thiết kế giáo án, bài dạy… Đặc biệt thời nay, giáo viên muốn chuyên tâm vào việc giảng dạy thì phải “né” học sinh, phụ huynh, lúc nào cũng phải dĩ hòa vi quý, không được làm mất lòng học trò... Nhiều giáo viên cho biết, họ buồn và chua xót khi phụ huynh bây giờ nuông chiều, “bảo vệ” con thái quá, thậm chí sẵn sàng hành hung giáo viên khi con mình bị thầy cô phạt. Nhiều giáo viên phải bỏ nghề, hoặc bị kỷ luật ra khỏi ngành vì không nhịn được học sinh mà nóng giận đánh, tát học sinh một vài cái. Cô Mai Nhung một giáo viên trường cấp 2 ở Sơn Tây, Hà Nội nói: "Học sinh có thể hư, hỗn láo với giáo viên, nhưng thầy cô không được quyền nóng giận quát mắng hay phạt đánh. Bởi nếu có đánh, mắng chắc chắn sẽ bị kỷ luật, nhẹ thì khiển trách, cảnh cáo, nặng thì cho nghỉ việc". Người viết cũng đã có thời gian ngắn đứng trên bục giảng nên cũng hiểu rằng thầy giáo cũng là con người mà thôi, nhiều khi không thể tránh khỏi nóng giận khi nhiều học sinh sẵn sàng vô lễ với giáo viên…
 
Nhiều giáo viên cho biết, thầy cô bây giờ rất sợ đụng đến học sinh vì "sợ bị kỷ luật". Cô Hoàng Hằng giáo viên THCS ở Đan Phượng, Hà Nội nói: "Việc đuổi học thì càng khó áp dụng vì liên quan đến bệnh thành tích, chỉ tiêu. Học sinh bây giờ là vua rồi. Tôi làm giáo viên nhưng với những học sinh quá ngỗ ngược cũng chả buồn động đến. Giáo viên chúng tôi giờ cũng sợ các em lắm rồi". Nhiều người nóng giận không kìm chế được bản thân “lỡ tay” phạt học sinh thì bị phụ huynh tới chửi bới, thậm chí hành hung ngay tại trường, trước mặt rất nhiều học sinh. Gần đây, sự việc một cô giáo bị phụ huynh yêu cầu quỳ gối xin lỗi ở Long An đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Nguyên nhân được cho là bắt đầu từ việc cô giáo đã phạt học sinh trong lớp quỳ gối. Người viết không bình luận thêm về vấn đề này mà qua đây thấy rõ sự việc này tác động xấu tới hoạt động giáo dục trong nhà trường, làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới lòng tự trọng, danh dự của nhà giáo và truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc ta.
 
Tất cả những vấn đề nêu trên, muốn thu hút sinh viên giỏi, người thực sự yêu nghề vào ngành Sư phạm thì cần có giải pháp tổng thể từ thu nhập, vị trí nghề nghiệp, đánh giá xã hội đối với nghề nghiệp đó, nghề nào cũng góp phần quan trọng cho xã hội, cho đất nước. Xin kết thúc bài viết bằng nhận định của bà Nguyễn Thị Kim Phụng – Vụ trưởng Vụ giáo dục ĐH (Bộ Giáo dục & Đào tạo) cho rằng: “Muốn thu hút sinh viên giỏi, người thực sự yêu nghề vào ngành Sư phạm cần có giải pháp tổng thể từ thu nhập, vị trí, đánh giá xã hội đối với nghề giáo.
 
Xuân Vinh
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: