HOTLINE: 0904 89 4444

Muối hay là “vàng trắng”
(Phương Nam Plus) - Nghề muối có từ cổ xưa, sản xuất phục vụ nhu cầu nhân sinh, tuy không có giá trị cao về kinh tế, song lại có những tác động không nhỏ trong đời sống xã hội và quá trình phát triển kinh tế.
17:42 25-11-2018
 
Vị trí Đồng muối Tam Đồng, xã Thụy Hải, thị trấn Diêm Điền, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình

A. Đặc điểm tình hình
 
1. Tình hình
 
Không có muối ăn, người ta sẽ bị phù nề mà chết. Trong chiến tranh, để có được hạt muối, đồng bào Tây Nguyên đã đổi cả trâu, bò, lợn, gà,… Có chiến sĩ giải phóng quân cho hạt muối vào hộp dầu cù là, thỉnh thoảng lại mở ra hít, cho có hơi muối mà sống, chiến đấu… Thời Trần, cách nay 720 năm, đã có Phủ Bà Chúa Muối để trông coi việc làm muối để cung cấp cho triều đình và nhân dân cả nước.
 
2.  Đặc điểm
 
Việt Nam là quốc gia có hơn ba nghìn km biển. Nên việc phát triển làng nghề ven biển vừa tạo được công ăn việc làm cho người dân địa phương, vừa đảm bảo giữ vững an ninh quốc phòng. Dân là Nước. Dân ở đâu, thì đó là nơi bờ cõi quốc gia được mở mang... Miền Bắc trung bình có 102 ngày nắng/năm, nhiệt độ cao phù hợp quá trình sản xuất muối theo công nghệ muối phơi cát cổ xưa.

Muối sản xuất ở Nam Định, Thái Bình rất phù hợp với muối ăn có nồng độ Nacl<30% và hơn 60 nguyên tố vi lượng có lợi cho sức khỏe con người- gọi là muối dân sinh, có thể làm thuốc chữa bệnh, vì có đủ thành phần 12 loại muối mô như: Magie, Ferrum phosphate (sắt photphat), Canxi florua, Sunfat nattri,v.v… - những vi chất có trong hạt muối này,đã tham gia vào quá trình phục hồi rối loạn chuyển hóa cơ thể, tác động đến màng tế bào, tạo thành mô xương, tốt cho sự phát triển của cơ thể, điều hòa huyết áp, tim mạch, cân bằng điện giải, giảm coleteron, tiểu đường, …

Đặc biệt, bằng công nghệ muối phơi cát, người ta có thể điều chỉnh hàm lượng muối (NaCl) từ đậm đến nhạt. Nên ngoài biện pháp khai thác thủ công, có thể đưa khoa học kỹ thuật vào để nâng cao chất lượng muối, đáp ứng mọi nhu cầu của đời sống, như: muối Lộc Chúa, muối gia vị, muối EPSOM tẩy da chết, muối ngâm chân, muối ô mai, muối gia vị dành riêng cho chế phẩm thịt, cá, … đặc biệt là công nghệ chế biến nước mắm, hải sản từ nguồn “muối ngọt”…tạo nên đặc sản riêng của vùng đất này. Diêm Điền nằm cách thành phố Thái Bình 31 km, phía nam là sông Diêm Hộ, phía bắc là quốc lộ 218, phía đông và tây đều giáp sông. Diêm Điền có một vị trí thuận lợi về giao thông, là điểm kết nối vùng dự trữ sinh quyển đồng bằng sông Hồng, có cửa sông lớn chảy ra biển, gắn kết các tỉnh thành Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định và các địa phương khác để phát triển du lịch.

Khó khăn
 
Hiện tạiở Thụy Hải (Thái Bình) sản xuất muối thuần túy làm bằng công nghệ phơi cát 100% là thủ công, phụ thuộc ngày nắng trong năm, nên năng suất, sản lượng không cao. Diện tích từ 864 sào muối,  nay thu hẹp chỉ còn 173 sào. Lao động nghề muối chủ yếu là người già, phụ nữ và trẻ em, cuộc sống rất bấp bênh. Thu nhập người lao động nghề muối không ổn định, thậm chí còn rất thấp so với các ngành nghề khác:  Thu nhập bình quân173 sào x 25kg/ngày nắng x 102 ngày/năm chia cho 603 người bằng 731.592đồng/năm. Bình quân 90.966đồng/người/tháng. Lương Giám đốc Hợp tác xã muối Đại Đồng cũng chỉ là: 3 triệu 380 đồng. Đã thế, thị trường muối xuất hiện lái thương ép giá muối mua, nâng giá muối bán,  đẩy dân diêm vào cảnh khốn cùng, nói như cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt là “Dân tộc biển”. Tâm tư của người lao động nghề muối chán nản. Hơn 40 hecta muối bỏ hoang hóa. Làng nghề có nguy cơ mai một, thất truyền. Nhiều cánh đồng muối bị chuyển đổi thành đầm nuôi tôm, hiện tại có ý kiến là xây dựng khu công nghiệp trên đất muối cổ truyền?...
 
B- Sự cấp thiết
 
Vì vậy, giữ được nghể muối cổ truyền là giải quyết vấn đề lao động, nâng cao đời sống cho diêm dân, đồng thời phát triển kinh tế xã hội ở địa phương và giữ vững an ninh quốc phòng (dùng người dân bảo vệ cánh đồng muối và bảo vệ quốc phòng).
 
“Biển Đông vạn dặm giang tay giữ
 
Đất Việt muôn năm vững trị bình”

(Nguyễn Bỉnh Khiêm)
 
Do thu nhập thấp, dân diêm không thể tự nâng cấp đồng muối phơi cát, nên chất lượng muối ngày một giảm. Trong khi nếu được đầu tư khoa học kỹ thuật thì muối Nam Định, Thái Bình nói riêng đã được Nhật Bản đánh giá tốt và ngon nhất bằng các hợp đồng muối được ký giữa Công ty cổ phần Muối & Thương mại Nam Định với tỉnh Myazaky (Nhật), Mỹ.
 
Vì tất cả những điều trên, và căn cứ vào các Nghị định về quản lý, sản xuất kinh doanh muốisố 40/2017/NĐ-CP ngày 5-4-2017; Nghị định về phát triển ngành nghề nông thôn số 52/2018/NĐ-CP, ngày 12-4-2018 và thực hiện tinh thần Chính Phủ hành động của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc,được sự cộng tác của các nhà khoa học, sự ủng hộ của cấp chính quyền, lãnh đạo UBND xã Thụy Hải, Ban quản lý Di tích Phủ Bà Chúa Muối, đặc biệt là của nhân dân địa phương thôn Tam Đồng, chúng tôi đã tổ chức thành công Hội thảo khoa học “Di tích lịch sử Phủ Bà Chúa Muối/ Di sản hợp tác xã muối ở Tam Đồng”, ngày 30/05/2018, để giải quyết một số vấn đề cấp bách của diêm dân (xem trong kỷ yếu).
 
Đó chính là sức mạnh cội nguồn 70 năm “Thi đua ái quốc”, làm cho bộ mặt nông thôn ngày càng đổi mới. Nề nếp giáo dục, lễ phép văn minh, lễ nghi truyền thống đã đem đến cho Phủ Bà Chúa Muối phần lễ và hội (lễ nghi, hội thảo). Bắt nhịp, làm rõ Nghị định số 40/2017/NĐ-CP và Nghị định số 52/2018/NĐ-CP của Chính phủ là rất sát sao, đặc biệt có giá trị đối với hai mặt hàng chiến lược Gạo - Muối, là an ninh lương thực quốc phòng, đã nhân lũy lên lòng tin của nhân dân vào cấp chính quyền, vào đường lối của Đảng. Hội thảo khoa học có nhiều mục tiêu, ý nghĩa, có ích cho đời sống sinh hoạt đang có những diễn biến... Hội thảo đã kịp thờiđưa những tư tưởng từ Trung ương đến với nhân dân, là một hơi thở, là sự gắn kết, đoàn kết đồng lòng cùng xây dựng thi đua ái quốc (Hồ Chí Minh). Trẻ, già phấn chấn vững vàng tiến vào công cuộc hội nhập quốc tế! Hòa nhịp mà bị hòa tan - “Muối miền Bắc” vẫn luôn có giá trị phục vụ sức khỏe con người một cách chân chính. Đó chính là an toàn lương thực.
 
Thế giới phát triển từ 4.0 lên 5.0, thì cũng không thể bỏ qua gạo và muối. Chất lượng lúa gạo, chất lượng bữa ăn được nâng lên. Lễ - Hội đã thể hiện sức mạnh ý chí mới.
 
C- Kiến nghị
 
1/ Quy hoạch các đồng muối. Giữ gìn và phát triển nghề muối. Xây dựng công nghệ sản xuất muối phơi cát của địa phương trong chuỗi liên kết thích ứng biến đổi khí hậu. Nhà nước hỗ trợ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng vùng sản xuất muối.
 
2/ Đăng ký làng nghề “Muối Di sản” cho diêm dân sở tại. Chuyển giao công nghệ, bổ sung công nghệ sản xuất muối sạch. Nâng cao chất lượng. Đa dạng hóa sản phẩm muối. Từ muối công nghiệp đến muối dân sinh trên nền tảng công nghệ của Đại Đồng (Diêm Điền). Ví dụ: Muối EPSOM, muối gia vị, muối Spa, muối dinh dưỡng, muối xông hơi, v.v…. Kiểm định chất lượng muối đạt chuẩn quốc tế, có thương hiệu chiến lược muối xuất khẩu.
 
3/Làm một nhà trưng bày và triển lãm làng nghề truyền thống để khẳng định nghề truyền thống của địa phương, từ những vật dụng, công cụ lao động sản xuất của địa phương đến các sản phẩm lao động.Tạo điều kiện tốt nhất để cho diêm dân có thể bản được sản phẩm muối của mình ngay trên địa bàn, giúp cho du khách có trải nghiệm làng nghề muối cổ và xây dựng bộ mặt nông thôn mới.
 
4/Tạo điều kiện cho diêm dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng đầu tư và tín dụng chính sách theo quy định. Áp dụng đổi mới khoa học kỹ thuật vào quy trình sản xuất muối.
 
5/Tổ chức tôn vinh Phủ Bà Chúa Muối đề nghị là Di tích lịch sử quốc gia được nhà nước công nhận đi đôi với phát triển và bảo tồn lễ hội hằng năm - là văn hóa phi vật thể đã được Bộ Văn hóa công nhận. Vì Bà Chúa Muối là một đặc biệt nằm trong bách Thánh Việt Nam, chỉ có một mình Bà là Chúa Muối. Càng tôn vinh giá trị “độc nhất vô nhị” của Phủ Bà Chúa Muối trên toàn cõi Việt Nam và thế giới.
 
6/Tận dụng được 14 ngàn ứng dụng về muối. Trong đó, đặc biệt quan tâm đến muối thực phẩm theo quy định của pháp luật về tăng cường vi chất dinh dưỡng vào thực phẩm như: Muối Magie, muối Iod,...
 
BTC
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: