HOTLINE: 0904 89 4444

Bài 3: Người dân cần một tiếng nói chung
(Phương Nam Plus) - Dân nơi đây đang quay lưng với cây cao su sau những năm bị co ngót lòng tin. Đó, có lẽ là cái mất lớn nhất và khó lấy lại nhất của công ty cao su. Những giải pháp đưa ra đó, với bà con vẫn quá xa vời. Trong khi với bà con, mỗi ngày giờ trôi qua, nỗi nhọc nhằn vì cao su lại tăng lên, còn lòng tin thì vơi thêm không ít.
15:49 10-04-2019
Sau những ngày lắng nghe tâm tư của bà con góp đất trồng cao su ở nhiều xã của tỉnh Sơn La, chúng tôi nhận thấy một điều: Bà con bỏ làm công nhân cho công ty cao su là điều cực chẳng đã. Hầu hết mọi người được hỏi đều trả lời: “Chỉ cần đảm bảo mức lương 4-5 triệu/tháng, thì không bao giờ chúng tôi bỏ cây cao su”. Thẳng thắn hơn, có người còn nói: “Chúng tôi cần được biết cây cao su có thực sự hiệu quả không. Chứ hơn mười năm rồi mà chưa thấy hiệu quả đâu thì cần phải xem xét lại”.
 
 
Ông Hồ Anh Đức – TGĐ Công ty Cao su Sơn La
 
Tiết lộ của cựu đội trưởng đội sản xuất
 
Ông Tòng Văn Q. (H. Mai Sơn, tỉnh Sơn La) từng làm đội trưởng đội sản xuất gồm 200 công nhân của công ty cao su. Trước đó, ông có tám năm là trưởng bản. Sắc sảo, khúc chiết, ông nói: “Năm 2007-2008, kinh tế Mường Bon còn nhiều khó khăn. Khi đó tôi trẻ, nhiệt huyết, nên nghe người ta nói về dự án phát triển cây cao su này, tôi đã hy vọng đó là bước đột phá cho bà con, vì họ gọi mủ cao su là “vàng trắng”, gọi cây cao su là cây triệu đô cơ mà. Tôi được đi gặp gỡ tiếp xúc các hội nghị tuyên truyền chỉ đạo của tỉnh. Huyện có cả ban chỉ đạo phát triển cây cao su, xã cũng có, các trưởng bản là thành viên của ban chỉ đạo”.
 
Đến năm 2008, ông Q. xin thôi “chức” trưởng bản, đi làm ở công ty cao su. Ông được đào tạo để trở thành cán bộ quản lý kỹ thuật. “Tôi đi làm ở công ty, thấy họ diễn nhiều quá – những việc không đúng với thực tế mà tôi nhìn thấy, tôi không thích vì không đúng với tính cách, con người tôi. Từ năm 2014 tôi lại gặp nhiều áp lực từ dân, vì khi làm cao su thì tôi là trưởng bản, là thành viên ban chỉ đạo của xã đi vận động bà con, nên bị trách nhiều. Tôi cũng thấy không đúng khi mình có lương, có việc làm, trong khi hầu hết bà con thì không. Cộng lại các lý do đó nên tôi xin nghỉ, không làm ở công ty cao su nữa”.
 
Ông Q. cho biết, năm 2014-2015, công nhân bỏ công ty cao su đi làm thuê rất nhiều. Từ năm 2015, họ không được đóng bảo hiểm với lý do không làm việc đủ ngày công. Thế nhưng, “có việc cho công nhân làm đâu mà đòi đủ công”. Ông Q. rất sòng phẳng, ông bảo người ta đã đầu tư thì không ai muốn cơ sự ra thế này. Nhưng, nếu cây cao su không hiệu quả thì cần nói cho bà con biết để cùng tìm ra giải pháp. “Nếu cây cao su có hiệu quả, thì công nhân không bao giờ bỏ việc đâu” – ông khẳng định.
 
Không thể chỉ tuyên truyền
 
Trong buổi làm việc với chúng tôi, ông Hồ Anh Đức – TGĐ Công ty cao su Sơn La - trình bày: “Cả tỉnh và huyện đã nói với người dân là, dân vướng mắc thế nào thì đề xuất để công ty hỗ trợ. Trước Tết, chúng tôi đã hỗ trợ bàn ghế, phông bạt cho các bản. Ốm đau thì luôn có hai cái xe cấp cứu miễn phí…” Chúng tôi nói đó là vấn đề an sinh. Còn cái cấp bách và bức bối nhất hiện nay của bà con là không có việc làm, không được hưởng “cổ phần” từ cao su như hơn 10 năm trước bà con từng nghe – nó liên quan đến miếng cơm hằng ngày của bà con, thì phía công ty đã có giải pháp nào? Ông Đức trả lời: “Chúng tôi sẽ tuyên truyền với người dân rằng đi làm là sẽ có thu nhập, có chia sản phẩm. Đúng là mấy năm nay công ty bỏ bẵng không tuyên truyền cho người dân hiểu”.
 
Nghe ông Đức nói, tôi đã ít nhiều hiểu được lý do vì sao có nhiều cuộc đối thoại gồm đủ cả chính quyền, doanh nghiệp và địa phương, nhưng vẫn chưa tìm được tiếng nói chung hay giải pháp cụ thể nào cho đời sống của người dân. Ông Đức cho biết sắp tới, khi diện tích cao su cho mủ tăng lên, công ty cần nhiều lao động nên đã đi vận động người dân đi vào khai thác nhưng vẫn chưa được người dân “ghi nhận”. “Công ty đang làm văn bản đề nghị xã, huyện giải quyết vấn đề này” – ông Đức nói.
 
Dân nơi đây đang quay lưng với cây cao su sau những năm bị co ngót lòng tin. Đó, có lẽ là cái mất lớn nhất và khó lấy lại nhất của công ty cao su. Những giải pháp đưa ra đó, với bà con vẫn quá xa vời. Trong khi với bà con, mỗi ngày giờ trôi qua, nỗi nhọc nhằn vì cao su lại tăng lên, còn lòng tin thì vơi thêm không ít. Để lấy lại lòng tin, những người có trách nhiệm cần nhìn rõ sự thật, nói thẳng sự thật với dân và người dân cũng cần tìm hiểu thêm về những khó khăn của Công ty Cao su, để cùng nhau bàn bạc, tìm ra biện pháp khắc phục.
 
Uông Thượng
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: