HOTLINE: 0904 89 4444

Hậu duệ vua chúa may gối cung đình Huế
(Phương Nam Plus) - Xuất thân trong một gia đình danh gia vọng tộc, hàng chục năm qua cụ Huệ vẫn miệt mài theo đuổi công việc may gối cung đình như để gìn giữ vốn văn hóa cung đình cả trăm năm của gia đình mình.
13:36 14-06-2018


Cụ Huệ miệt mài khâu chỉ để may may gối

Cô Công Tôn Nữ mê may gối

Là cháu nội của Hoài Đức Quận Công Miên Lâm (Phụ chánh thân với vua Hàm Nghi và Thành Thái) nên từ nhỏ bà Công Tôn Nữ Trí Huệ (96 tuổi, ngụ ở thôn Giáp Đông, xã Hương Toàn, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế) đã có cơ hội vào cung đình.

Vì là con cháu của Hoàng tộc nên từ nhỏ cụ Huệ đã vào Đại Nội - Huế theo học nghề may vá như các Công Tôn Nữ khác của hoàng gia. Công việc cụ yêu thích là dùng chỉ thêu thùa, cắt từng miễng gấm, kết hợp những miếng sốp nhỏ để bọc ngoài vỏ gấm, rồi thêu rồng, phụng làm thành từng chiếc gối dựa phục vụ cho Hoàng tộc.

Sau hàng loạt biến cố của lịch sử, cụ Huệ được Hoàng tộc cho về ở tại Cung An Định để phục vụ Đức Từ Cung (mẹ vua Khải Định). Đây cũng chính là thời gian cụ tích tụ kinh nghiệm về nghề làm gối dựa.

Cụ Huệ kể lại, may gối cho Hoàng gia đòi hỏi rất khắc khe, tuân thủ theo những điển chế của triều đình nhà Nguyễn. Gối của vua thì phải đủ 5 lá, có màu vàng, trên gối có thêu hình rồng tượng trưng cho uy quyền. Gối của Hoàng thái hậu và các quan thì phải đủ 4 lá, tùy theo màu gối mà có thể chọn những màu sắc và hoa văn khác nhau cho phù hợp nhưng tuyệt đối không được trùng với vua. Để may được một cái gối cụ Huệ phải mất đến vài tuần.

Để hoàn thành một chiếc gối phải trải qua rất nhiều công đoạn như may vỏ, may ruột, nhồi bông, ráp gối, thêu... Các công đoạn từ đòi hỏi người thợ phải hết sức khéo léo, nếu thiếu một chi tiết nhỏ thì sản phẩm sẽ khó hoàn thiện.
 


Những chiếc gối mang màu sắc Hoàng gia được hoàn thành từ tay cụ Huệ

Nặng lòng với nghề gắn liền với Hoàng gia

Khi Đức Từ Cung qua đời, cụ Trí Huệ rời cung An Định để về qua nhà tại làng Hương Cần. Tại đây, cụ tiếp tục theo đuổi công việc của mình.

Cụ cho hay, một chiếc gối sau khi hoàn thành được bán với giá 1.500.000 đồng. Tuy nhiên đối với cụ đó không là vấn đề mà mong muốn của cụ là sẽ có người theo nghề mình vì giờ chỉ có cụ là làm được gối.

Hiện trong nhà cụ có con dâu và cháu đang tập làm, cũng như có một số sinh viên đến tìm cụ để học. Ai cũng có năng khiếu để làm gối nhưng để làm ra một cái gối thực sự hoàn chỉnh thì chưa được thành thạo vì có độ khó nhất định. Vả lại hiện thị trường ít người mua gối này, chủ yếu là trưng bày nên đây cũng là lí do khiến lớp trẻ ít quan tâm cái nghề này...

Chị Lê Thị Liền (con dâu cụ Huệ) chia sẻ, mẹ chồng mình may bằng tay rất tuyệt vời, gọi là “chuyên gia” thì đúng hơn. Giờ già rồi vẫn cặm cụi may gối khiến ai ai cũng nể. Thấy tuổi già sức yếu nên gia đình khuyên đừng làm nữa nhưng cụ vẫn cứ làm theo cái nghề của mình.

Cụ Trí Huệ cho biết thêm, hiện tại mong muốn lớn nhất của cụ là làm thế nào đó có thể truyền dạy, bảo tồn được nghề làm gối trái dựa của cha ông. Hay chí ít làm sao giới thiệu sản phẩm gối trái dựa cho nhiều người biết đến hơn nữa. Nhưng điều này có lẽ là một cái gì đó thật khó khăn.

Cụ Huệ cho hay, sau Cách mạng tháng Tám, loại gối dựa cực kỳ nổi tiếng cả trong và ngoài nước, mỗi lần có dịp đi công tác tại Huế là các quan binh nước ngoài đều không quên mua một chiếc gối dựa để làm kỷ niệm. Cũng nhờ thế, những chiếc gối dựa cung đình mà cụ thiết kế nên lặng lẽ sang phương Tây theo bước chân của du khách và bà con là người.
 
Đình Duy
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: