HOTLINE: 0904 89 4444

Bảo tồn giá trị trong sự phát triển tiếp nối
(Phương Nam Plus) - “Làng xã truyền thống hiện đang phải đối mặt với sự mất mát các giá trị di sản truyền thống một cách nhanh chóng trước các tác động đô thị hóa và những biến đổi về đời sống kinh tế, xã hội ngay trong bản thân nông thôn. Công tác bảo tồn giá trị di sản làng xã hiện đang triển khai chậm, bảo tồn thiếu tính tổng thể và gặp nhiều vướng mắc”.
16:22 04-10-2018
PGS.TS Phạm Hùng Cường trưởng khoa kiến trúc và quy hoạch (ĐH Xây dựng Hà Nội) chia sẻ tại Hội thảo quốc tế lịch sử quy hoạch Đông Á và Bảo tồn Di sản Văn hóa mới đây tại Hà Nội.
 
 
Trong tham luận tại hội thảo, PGS.TS Phạm Hùng Cường cho rằng: làng xã truyền thống vùng đồng bằng sông Hồng chứa đựng hệ thống di sản văn hóa đồ sộ, cả vật thể và phi vật thể, tiêu biểu là văn hóa xây dựng môi trường sống cộng đồng nông thôn. Trong vùng có khoảng 3.500 làng, hình thành từ khoảng 500 năm hoặc lâu hơn, trải qua nhiều biến động nhưng nhìn chung làng xã nào cũng vẫn còn di sản. Tuy nhiên, các làng xã truyền thống đang phải đối mặt với sự mất mát giá trị truyền thống một cách nhanh chóng trước tác động của đô thị hóa và những biến đổi về đời sống kinh tế - xã hội.

PGS nhấn mạnh: công tác bảo tồn di sản làng xã đang triển khai chậm, thiếu tính tổng thể và gặp nhiều vướng mắc. Phần lớn di tích khác bảo tồn ở dạng quần thể nhỏ hoặc công trình đơn lẻ, cơ bản tập trung vào đình, chùa, đền… Các công trình truyền thống trong làng như nhà cổ, cổng nhà, giếng, cầu đá, lũy tre, ao làng… đã và đang bị phá bỏ hoặc thay thế bởi nó không còn chức năng phù hợp trong môi trường sống mới; phương pháp bảo tồn chủ yếu do người dân tự thực hiện, kết hợp bảo tồn với tôn tạo, cải tạo hoặc xây mới trên nền công trình cũ.

Sự thay đổi mạnh mẽ trong quá trình phát triển tất yếu của làng xã đã mang lại các tác động tích cực về đời sống kinh tế, cơ sở hạ tầng xã hội và các giá trị tinh thần theo xu hướng hội nhập. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng xuất hiện những nguy cơ phá vỡ cấu trúc và tác động tiêu cực tới giá trị truyền thống từ nhiều góc độ khác nhau. Một trong những nguyên nhân dẫn đến quá trình hủy hoại di sản nhanh nhất chính là việc hiểu lầm, nhận diện sai giá trị di sản. “Sự tồn tại và phát triển của làng Việt luôn như một dòng chảy không ngừng. Nhu cầu nâng cao chất lượng sống trong làng là đòi hỏi tự nhiên của một cơ thể sống. Song nếu sự biến động tất yếu đó tạo ra nguy cơ làm giảm hay mất đi những giá trị tốt đẹp vốn có của làng, thì cần có sự can thiệp để chống lại xu hướng đó” - KTS. Lê Thành Vinh, nguyên Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích chia sẻ.

Quan điểm cơ bản là không để mất giá trị truyền thống nhưng cũng không bó cứng hay đóng băng chúng mà tạo điều kiện để những giá trị ấy có thể được duy trì trong sự cộng sinh với các nhân tố mới, đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống đương đại. Từ đó, các giá trị truyền thống sẽ chung sống với các nhân tố được bổ sung và tạo ra những giá trị mới mà các thế hệ tương lai có sứ mệnh bảo tồn.

Trong tham luận về việc bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống trà đạo của Nhật Bản trong bối cảnh không gian là quán trà với lối kiến trúc truyền thống. Bảo tồn phải có phát triển tiếp nối, miễn sao không làm mất đi giá trị truyền thống. Do vậy, vẫn phải tìm một phương án cân bằng để phát triển trong thời điểm hiện nay và tương lai. Người Nhật hiện có những mô hình thử nghiệm tại các làng mẫu, chúng tôi xác định khu nào cần phát triển, khu nào giữ nguyên để tìm giải pháp bảo tồn thích hợp nhất cho các ngôi làng nhiều năm tuổi.


Hồng Anh
Theo baodulich.net.vn
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: