HOTLINE: 0904 89 4444

Về Quảng Trung nghe kể chuyện giữ sắc phong
(Phương Nam Plus) - Quảng Trung là xã bán sơn địa thuộc thị xã Ba Đồn, Quảng Bình; là quê hương của đồng chí Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên. Quảng Trung được hình thành vào tháng 12/1955, trên cơ sở các làng Biểu lễ, Thượng Thôn, Trung Thôn và Công Hòa. Trong đó, Thượng Thôn là một trong những làng lớn, được hình thành từ sớm.
21:27 20-04-2019
Là làng có bề dày về truyền thống lịch sử và văn hóa, nơi đây từng có nhiều công trình văn hóa tâm linh có quy mô lớn trong vùng như đền, miếu, đình… trong đó tiêu biểu là đình Thượng Thôn. 
 


Sắc phong của vua Duy Tân mà cụ Lê Đoàn trông giữ

Đình được nhân dân địa phương xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX. Đình làng ngoài việc là nơi hội họp của các chức sắc trong làng, ở đây còn là nơi thờ Thành hoàng của làng. Thành hoàng của làng Thượng Thôn là Bản thổ Thái Giám. Thành hoàng của làng rất ứng nghiệm và linh thiêng, từng nhiều lần hiển linh giúp đỡ nhân dân nên được vua Duy Tân sắc phong mỹ tự là Đoan Túc Dực Bảo Trung Hưng chi Thần.

Nội dung sắc phong: Phiên âm: Sắc Quảng Bình tỉnh Tuyên Chính huyện Tiên Lễ Hạ xã Thượng Thôn phụng sự Bản thổ Thái Giám linh cao chi Thần, hộ quốc tý dân nẫm trứ linh ứng hương lai vị mông ban cấp sắc văn, tứ kim phi thừa cảnh mệnh, miễn niệm thần hưu trước phong vi Đoan Túc Dực Bảo Trung Hưng chi Thần, đặc chuẩn y cữu phụng sự, thần kỳ tương trợ bảo ngã lê dân. Khâm tại. Duy Tân ngũ niên nhuận thập bát nhật.


Dịch nghĩa: Sắc cho thôn Thượng, xã Tiên Lễ Hạ, huyện Tuyên Chính, tỉnh Quảng Bình phụng sự thần Bản thổ Thái Giám, thần có công giúp nước bảo vệ che chở cho dân tỏ rõ sự linh ứng, từng được ban cấp Sắc văn để phụng thờ, nay Trẫn nhận mệnh lớn của trời tưởng nhớ đến công lao to lớn của thần nên phong là Đoan Túc Dực Bảo Trung Hưng chi Thần. Đặc biệt cho phụng thờ như trước. Thần hãy bảo vệ che chở giúp dân của Trẫm. Hãy tuân theo. Ngày 18 tháng 6 năm nhuận niên hiệu Duy Tân thứ 5 (Tức ngày 18/6/1911).

Đây là một vinh hạnh cho nhân dân làng Thượng Thôn, vì vậy để bảo vệ sắc phong này, làng cử người hàng ngày trông coi, hương khói cẩn thận. Theo bà Hồ Thị Nòng ở thôn Thượng Thôn, xã Quảng Trung thì để bảo vệ sắc phong này mà bố chồng của bà đã suýt nhiều lần mất mạng và đến nay nhà bà đã 3 đời trông giữ sắc phong này. Bà Nòng kể, vào năm 1947, thực dân Pháp sau khi đánh chiếm được Ba Đồn chúng cho quân đi càn quét khắp nơi trong huyện Quảng Trạch, trước tình hình đó được lệnh của cấp trên, nhân dân ở Thượng Thôn phải di tản lên vùng huyện Tuyên Hóa để tránh địch. Cuộc di tản được diễn ra vào ban đêm, mọi người gồng gánh nhau đi lặng lẽ trong màn sương để tránh địch phát hiện.



Hộp đựng Sắc phong còn nguyên vẹn

Nhiệm vụ bảo vệ sắc phong của đình làng được giao cho cụ Lê Đoàn. Được một thời gian, đến cuối tháng 5/1949, thực hiện chủ trương “Hạ sơn về đồng bằng chiến đấu” của tỉnh Quảng Bình, nhân dân Thượng Thôn hồi hương. Biết được nhân dân quay trở về làng, đây sẽ là cơ sở cách mạng quan trọng nên thực dân Pháp và tay sai đã sử dụng một lượng quân lớn, đi theo hai đường thủy bộ tấn công vào xã Lệ Trạch, trong đó có làng Thượng Thôn. Kẻ địch với lực lượng hùng mạnh, tấn công bất ngờ, mặc dù quân và dân xã Lệ Trạch đã có chuẩn bị bố phòng nhưng thế địch ngày càng lớn, chúng lần lượt tràn vào các làng xóm, đi tới đâu chúng đốt phá, giết người, cướp của tới đó. Khi qua đình làng Thượng Thôn chúng cho rằng đây là nơi hội họp của cách mạng nên liền châm lửa đốt. Lúc này cụ Lê Đoàn là người được giao bảo vệ sắc phong của làng không quản ngại nguy hiểm đến tính mạng, ông lấy hết sức bình sinh ông lao nhanh như một mũi tên qua mấy tên lính, vụt một cái ông đã chộp lấy hộp đựng sắc phong khi ngọn lửa đang tràn tới, rồi lao nhanh ra ngoài thoát khỏi vòng vây. Khi cụ Đoàn vừa ra ngoài cũng là lúc ngọn lửa bao trùm khắp ngôi đình cổ kính, các đồ thờ phụng khác bị cháy trụi. 

Thoát khỏi ngay trước mũi kẻ thù và ngọn lửa hung hãn, ông Lê Đoàn ôm hộp sắc phong cùng nhân dân đi tránh địch. Từ đó, đi đâu ông cũng mang hộp sắc đi theo để bảo vệ, hòa bình lập lại, do đình làng chưa lập lại được nên cụ đưa Sắc về nhà để thờ phụng. Sau khi cụ qua đời thì con trai của cụ là ông Lê Văn Huyến tiếp tục bảo quản và thờ phụng. Đến ngày ông Lê Văn Huyến cũng qua đời thì vợ là bà Hồ Thị Nòng và các con của ông tiếp tục thờ phụng và gìn giữ sắc phong này. 

Thiết nghĩ đây là một sắc phong quý, có gần 110 năm tuổi cần được các cơ quan chức năng nghiên cứu, tìm hiểu thêm và có phương pháp bảo quản tốt nhất. Đồng thời chính quyền cũng cần có sự khích lệ, tuyên dương gia đình và con cháu của cụ Lê Đoàn vì đã không quản ngại hy sinh gian khổ để bảo quản sắc phong quý này.
 
Hoàng Kiểm - Hoàng Hạnh
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: