HOTLINE: 0904 89 4444

Nhiều sai phạm quá trình tu bổ, tôn tạo tại ngôi đền linh thiêng, cổ kính ở xứ Nghệ
(Phương Nam Plus) - Theo luật di sản Di sản văn hóa và các quy định hiện hành, thì việc đầu tư, sửa chữa tại các di tích lịch sử phải có được sự đồng ý bằng văn bản của Sở Văn hóa - Thể thao, UBND các cấp. Tổ chức thi công, giám sát dự án phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề đối với tổ chức và chứng chỉ hành nghề đối với cá nhân.
14:29 10-06-2019
Tuy nhiên thời gian vừa qua, tại di tích lịch sử Đền Cờn ngoài - một trong 4 “tứ linh” ở Nghệ An, việc thực hiện “đại” tu bổ với kinh phí lên tới hàng chục tỉ đồng nhưng BQL Di tích cũng như đơn vị chủ quản không có một văn bản nào xin phép các cơ quan chức năng?
 


Di tích lịch sử Đền Cờn là một trong 4 “tứ linh” ở Nghệ An.

Đền Cờn ngoài được xây dựng vào khoảng thế kỷ 15 (sau đền Trong), được tôn tạo và hoàn chỉnh dưới thời Tự Đức (1848 - 1883). Năm Hồng Đức thứ nhất (1470), vua Lê Thánh Tông trên đường mang quân đánh dẹp phương Nam đã dừng chân Cửa Cờn và vào đền làm lễ cầu đào. Do Tứ vị Thánh Nương hiển linh phù trợ, nhà vua đã đánh thắng giặc. Sau khi trở về, vua ban cấp tiền bạc xây dựng đền và phong sắc “Đại Càn quốc gia Nam Hải Tứ vị Thánh hương thượng thượng đẳng thần Ngọc bệ hạ”, ghi nhận công đức Thánh Mẫu giúp nước, giúp dân.

Ngày 29/1/1993, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã có Quyết định số 68/QĐ - BVHTT công nhận Đền Cờn là di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia. Trải qua hơn 500 năm tồn tại cùng những biến cố thăng trầm của lịch sử, di tích Đền Cờn ngoài vẫn giữ được sự cổ kính, trầm mặc. Tuy nhiên hiện nay, công tác trùng tu, tôn tạo tại di tích lâu đời, linh thiêng này đã không được thực hiện nghiêm.
 


Thực hiện “đại” tu bổ với kinh phí lên tới hàng chục tỉ đồng nhưng BQL Di tích cũng như đơn vị chủ quản không có một văn bản nào xin phép các cơ quan chức năng.



Thi công từ tháng 7/2018 đến nay, khu di tích Đền Cờn ngoài đã hoàn thiện các hạng mục như Hạ điện, khu ăn ở của BQL di tích, tòa nhà tả vu (bên trái).
 
Có mặt tại di tích Đền Cờn ngoài, chúng tôi thấy công trình đang còn ngổn ngang, dang dở, gạch đá, vật liệu xây dựng vương vãi khắp nơi. 

Theo một người dân cho biết thì khu di tích Đền Cờn ngoài được làm lễ tu bổ, tôn tạo hoành tráng vào tháng 7/2018. Về dự lễ khởi công có có rất nhiều quan chức, đơn vị tài trợ, nhà thầu, BQL di tích và người dân quanh vùng. Tuy nhiên điều khó hiểu là công trình đại tu bổ này diễn ra gần một năm nay nhưng không có bất kỳ một thủ tục đầu tư cũng như các văn bản đồng ý của các ban ngành từ địa phương cho đến UBND tỉnh Nghệ An?. 

Ông Hồ Văn N. một người dân ở địa phương cho hay: “Qua thời gian hàng trăm năm, Đền Cờn ngoài có xuống cấp, hư hỏng nên việc tu bổ, tôn tạo là hết sức cần thiết. Tuy nhiên đây là di tích lịch sử với kiến trúc cổ phức tạp, muốn sửa chữa phải lập dự án, có hồ sơ thiết kế được các cơ quan ban ngành, cơ quan chuyên môn phê duyệt, giám sát mới tiến hành được. Nếu không tuân thủ các quy trình đó dễ phá hỏng “hồn cốt” cũng như di sản gốc của Đền Cờn”.
 


Thi công gần 1 năm nhưng đến nay các sở ban ngành liên quan mới biết. Trong ảnh: Nhiều hạng mục vẫn còn dang dở, sắt thép ngổn ngang.



Nhiều hiện vật bị bỏ lăn lóc khắp nơi...



Rác thải đỏ ngay chân đền không được dọn dẹp.

Thi công từ tháng 7/2018 đến nay, khu di tích Đền Cờn ngoài đã hoàn thiện các hạng mục như Hạ điện, khu ăn ở của BQL di tích, tòa nhà tả vu (bên trái). Hiện tại các tốp thợ đang thi công nốt tòa nhà hữu vu (bên phải) và một số hạng mục phụ khác. Khu trung điện và thượng điện của di tích đang bị đập dỡ các bức tường, gạch đá, vật liệu xây dựng vương vãi khắp nơi.

Mặc dù thi công một công trình lịch sử có niên đại gần cả trăm thế kỷ nhưng trên công trường, không thấy bóng dáng của đơn vị tư vấn, giám sát cũng như các cơ quan chuyên môn? 

Các tốp thợ không bảo hộ lao động, trộn hồ bằng tay vô tư xây dựng, bôi trét lên di tích. Không ai có thể chắc rằng, việc tu bổ này có tác động tiêu cực lên di tích linh thiêng, cổ kính nhất xứ Nghệ hay không?

Để là rõ vấn đề vì sao tu bổ, tôn tạo lại di tích Đền Cờn ngoài với kinh phí hàng chục tỉ đồng nhưng đơn vị chủ quản là UBND phường Quỳnh Phương và BQL di tích lại không lập dự án, xin phép các cơ quan chức năng, thì ông Hồ Xuân Hường - Chủ tịch UBND phường “cáo bận”. Tuy nhiên qua điện thoại ông Hường cho biết thêm: Vấn đề xây dựng, tu bổ tại Đền Cờn ngoài đang chờ Thanh tra Sở Văn hóa - Thể thao Nghệ An vào cuộc. Thanh tra Sở có kết luận thế nào thì chúng tôi chấp hành thế đó.

Tuy nhiên theo ông Phạm Nghĩa Dũng - Chánh thanh tra Sở Văn hóa -  Thể thao Nghệ An thì Sở chỉ thanh tra về vấn đề tiếp nhận, quản lý và sử dụng nguồn công đức tại di tích, chứ về vấn đề đầu tư, tôn tạo thì có các cơ quan chuyên môn khác.

“Đoàn có nhiệm vụ tiến hành thanh tra việc chấp hành Quy định về tiếp nhận, quản lý và sử dụng nguồn công đức tại di tích lịch sử Đền Cờn ngoài theo quy định của pháp luật. Thời kỳ thanh tra là các năm 2016, 2017, 20018 và thời gian có liên quan. Thời hạn thanh tra 30 ngày làm việc, kể từ ngày 17/5/2019”, ông Dũng nói.


Trao đổi với ông Cao Văn Xích - Trưởng BQL Di tích - Danh thắng Nghệ An (thuộc Sở Văn hóa - Thể thao) cho biết thêm: Sau khi có thông tin, chúng tôi đã cho kiểm tra nhưng không có hồ sơ lưu trữ. Vì vậy có thể nói việc trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử Đền Cờn ngoài không có văn bản nào xin phép, thỏa thuận của BQL, cơ quan chủ quản gửi cơ quan có thẩm quyền về Văn hóa - Thể thao cấp tỉnh”.

Còn theo ông Nguyễn Xuân Thủy - Trưởng phòng Quản lý di sản thuộc Sở Văn hóa - Thể thao Nghệ An thì: Vừa rồi tôi với đoàn thanh ra thanh tra việc chấp hành Quy định về tiếp nhận, quản lý và sử dụng nguồn công đức tại Đền Cờn ngoài mới biết di tích này đang tôn tạo, phục dựng. Tôi yêu cầu BQL và đơn vị chủ quản là UBND phường Quỳnh Phương cung cấp hồ sơ, quy trình thủ tục thì họ nói “không biết, không nắm rõ”.

“Ông phường Quỳnh Phương thì “đổ” cho TX Hoàng Mai, TX Hoàng Mai lại “đổ” cho phường”, ông Thủy nói.

 


Thu phí giữ xe không đúng theo quy định của UBND tỉnh Nghệ An. 

Điều 34, Luật Di sản Văn hóa quy định: "Việc bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích phải bảo đảm giữ gìn tối đa các yếu tố gốc cấu thành di tích… Đối với di tích cấp tỉnh, phải được sự đồng ý bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền về văn hóa, thể thao và du lịch cấp tỉnh. Tổ chức, cá nhân thi công, giám sát thi công dự án bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề đối với tổ chức và chứng chỉ hành nghề đối với cá nhân". 

Như vậy, về nguyên tắc, việc trùng tu di tích Đền Cờn ngoài phải được thực hiện một cách cụ thể, bài bản. Trước khi tiến hành trùng tu cần có bản vẽ, ảnh chụp, đánh dấu các cấu kiện một cách rõ ràng, cụ thể để cho việc lắp ráp khi phục dựng lại… Tuy nhiên, thực tế, việc trùng tu di tích Đền Cờn ngoài đã không tuân thủ theo Luật Di sản, Nghị định Số 166/2018/NĐ-CP của Chính phủ về “trình tự, thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh”. 

Cần sự vào cuộc của UBND tỉnh Nghệ An, các cơ quan ban ngành liên quan để làm rõ sai phạm trong quá trình đầu tư, tôn tạo di tích lịch sử Đền Cờn ngoài, tránh tình trạng di tích bị xâm hại, biến dạng trong nay mai.

Còn tiếp...

 
Đức Anh
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: