HOTLINE: 0904 89 4444

Nghề làm đường thủ công ở Quảng Ngãi
(Phương Nam Plus) - Nghề trồng mía và chế biến đường là nghề truyền thống của tỉnh Quảng Ngãi. Ngày nay, nhiều nơi chế biến đường áp dụng công nghệ, tuy nhiên, vẫn còn nhiều người dân gắn bó với nghề làm đường thủ công truyền thống. Nghề làm đường thủ công bằng cách đổ đường vào những thau nhỏ, hay xô inox lớn...
21:43 08-12-2020
Trong con hẻm nhỏ ở đường làng, thôn 3, xã Nghĩa Dũng, TP. Quảng Ngãi, là cơ sở sản xuất đường thau thủ công, đây là số ít những cơ sở còn lại khi nghề làm đường ngày càng bị cạnh tranh khốc liệt với công nghệ hiện đại.
 


Nấu chín đường bằng các lò nấu thủ công 

Anh Huỳnh Ngọc Minh Hiếu cho biết, nghề làm đường đã gắn bó với anh gần 10 năm nay, đời trước của gia đình anh cũng làm nghề này. Người xưa có giai thoại “đĩa đường phèn và những viên đá trắng” lưu truyền trong dân gian từ những thế kỷ 17, 18, mô tả kỹ thuật làm đường đặc biệt. Đường làm ra có hình dạng thỏi màu trắng tinh kết lại nhờ quá trình phơi, sấy thủ công và mỗi loại đường làm ra có nhiều tên gọi khác nhau, đường phổi, đường phèn, đường thau.

Ban đầu, người làm đường sẽ cho những bao đường cát đổ vào chậu lớn, trộn cùng vôi, dầu phụng và trứng gà. Tỷ lệ tùy vào lượng nước, mỗi bao đổ gần một xô nước, sau đó, đỏ lửa nấu trên bếp, đến khi sôi thì vớt bọt cho đường trong suốt. Người ta dùng trứng gà để làm sạch đường cát, tinh luyện đường cho màu vàng đẹp khi nấu.

Khi đường chín tới, người làm đường bắt đầu lọc đường qua khăn để vớt hết cặn bã còn xót lại và tiếp tục nấu thêm 1 tiếng. Nước đường sau khi nấu xong được chia làm 3 nước, người nấu sẽ trực tiếp thử đường xem đã đủ độ kết tinh hay còn loãng.
 


Những chiếc khung bằng sợi chỉ và nan tre giúp đường nhanh kết tinh



Đập những khối đường lớn đến khi vun vỡ thành những viên đường nhỏ

Sau khi nấu xong, đường sẽ được đổ ra những thau để làm thành đường thau, lúc này, người ta chia nhau ra khuấy đường cho đến khi đều màu vàng óng ánh và không nổi bọt. Một lượng đường nữa sẽ được chia ra đổ vào các xô inox lớn hơn. Bên trong xô inox là một khung đan, hai đầu khung làm bằng nan tre và ở giữa được kết nối bằng sợi chỉ mà khi ăn đường, người ta có thể thấy những sợi chỉ còn vương lại trong quá trình kết tinh. Anh Hiếu cho biết, chính những sợi chỉ này sẽ giúp đường kết tinh nhanh hơn, thời gian kết tinh là 7 ngày, đường sẽ tạo khối lớn.
 


Họ dùng búa để đập những khối đường lớn từ xô chậu ra



Một khối đường rất to được đập vụn vỡ

Những người phụ nữ sẽ phụ trách công việc đập đường khối này ra vụn vỡ với các kiểu hình thù khác nhau, tạo nên đường phổi, đường phèn. Những khối đường quá lớn, họ sẽ dùng các loại búa có kích thước lớn để đập nát đường.
 


Một công việc cần sự tỉ mỉ và nhiều người cùng làm



Phơi sấy đường bằng than đỏ giúp đường thành màu trắng tinh khiết

Cuối cùng, đem đường đã đập nát thành viên nhỏ như viên đá đem ra phơi, sấy trên sàn tre. Khi trời vào mùa đông lạnh, người ta thường đổ thêm than ở phía dưới sàn tre, đây là công đoạn giúp đường từ màu vàng chuyển sang màu trắng tinh khiết.

Những miếng đường nhỏ trắng tinh được người mua về nấu chè, bỏ thêm chanh để trị ho khan đờm, cổ họng… đồng thời, làm tăng vị đậm đà ngọt thanh của món ăn.
 
Phú Nhiêu
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: