HOTLINE: 0904 89 4444

Ký ức của Đại tá Nguyễn Hữu Chí về chiến trường ở Campuchia
(Phương Nam Plus) - Đã hơn 30 năm trôi qua nhưng trong tâm trí Đại tá Quân y Nguyễn Hữu Chí vẫn in rõ những hình ảnh, sự kiện, cảm xúc về những ngày cùng đồng đội phục vụ trên chiến trường Campuchia, hỗ trợ nước bạn đánh Khmer Đỏ.
15:33 07-01-2020
Trong một ngày cuối năm 2019, phóng viên có dịp gặp đại tá Quân y - Bác sĩ Nguyễn Hữu Chí. Vị đại tác có mái tóc bạc phơ, gương mặt có nhiều vết nhăn hằn in dấu những ký ức chiến tranh.

Với nét mặt trầm ngâm, đại tá Nguyễn Hữu Chí nhớ lại ký ức rồi kể: Huyện Varin (tỉnh Siem Reap, Campuchia) là địa bàn đứng chân của Trung đoàn 271 (E271) thuộc Sư đoàn 302 (F302) để truy quét tàn quân Pol Pot giai đoạn 1985 - 1987. Lúc này, đại tá là Đại đội phó Đại đội Quân y (C23) E271, ngoài nhiệm vụ cấp cứu thương bệnh binh, Bệnh xá Quân y thường xuyên cứu chữa cho người Campuchia.

 


Đại tá - Bác sĩ Nguyễn Hữu Chí và vợ.

Ca mổ cứu sản phụ Campuchia thoát chết giữa chiến trường Siem Reap

Trong ký ức của đại tá, việc nhớ đời nhất ở chiến trường Siem Reap Campuchia là giây phút cùng đồng đội thực hiện ca mổ cứu sản phụ Campuchia thoát chết đầy ngoạn mục.

Ngồi trầm tư một lúc, đại tá Quân y - Bác sĩ Nguyễn Hữu Chí kể: "Khoảng 17h một ngày của tháng 3 năm 1988, Bệnh xá C23 tiếp nhận một sản phụ chuyển dạ ngày thứ năm. Sản phụ khoảng gần 30 tuổi sốt 40 độ, da xanh, hốc hác. Theo thông tin từ người nhà cung cấp: Sản phụ chuyển dạ đã 5 ngày, ngày thứ 2 vỡ ối (họ kể các triệu chứng mình nghĩ đó là vỡ ối) tôi không nghe được tim thai. Bụng của sản phụ nhỏ lại, ít đau. Chúng tôi nhận định thai đã chết lưu, sốt nhiễm trùng nhiễm độc phải phẫu thuật loại bỏ thai nhi cứu sản phụ.

Thông qua người phiên dịch tôi nói với họ như vậy và khuyên họ chuyển sản phụ ra ChongKal. Từ Quảng đường Varin ra ChongKal cáng hoặc chở bằng xe bò phải mất hai ngày. Như vậy chuyển đi cũng đồng nghĩa sản phụ sẽ chết. Người nhà của sản phụ tha thiết xin chúng tôi cứu giúp.

Bệnh xá trung đoàn tiến hành cuộc phẫu thuật này là quá sức, quá chuyên môn. Nhưng không phẫu thuật lấy bỏ thai nhi thì sản phụ sẽ chết. Hội ý với đồng đội và quyết định tiến hành phẫu thuật cứu sản phụ. Tôi biết rằng khả năng sản phụ tử vong rất cao, có thể xảy ra trong cuộc mổ hoặc trong thời gian hậu phẫu".

Kể đến đây bác sĩ Chí dừng lại uống ngụm nước rồi tiếp tục nhớ lại, "phòng phẫu thuật" của Đại đội Quân y C23 thời điểm đó là một cái lán khoảng 20m2, đắp vách đất, trong đặt một bàn mổ, một bàn để dụng cụ, một bàn để đồ gây mê đều bằng gỗ, do anh em tự đóng.

Cửa ra vào và cửa sổ có màn che để ngăn côn trùng bay vào. Một máy quay tay phát điện bằng bóng đèn nhỏ. Một cuộc mổ phải có khoảng hai ba người thay nhau quay.

Đến 19h hôm đó, ca mổ được tiến hành. Tâm trạng tôi rất căng thẳng, đến 23h kết thúc cuộc mổ. Những ngày sau đó sản phụ hết sốt, bảy ngày cắt chỉ rồi ra viện.
 
 

Đại tá - Bác sĩn Nguyễn Hữu Chí cùng đồng đội lúc ở chiến trường.

Thoát chết trong gang tấc nhờ lá thư của vợ

Sau khi làm việc xong ở Trung đoàn 271, Đoàn Quân y của Sư đoàn 302 có chuyến công tác, kiểm tra tại Trung đoàn 88 đóng ở núi Hồng. Ông T. - Chủ nhiệm Quân y của Sư đoàn 302 - nói với đại tá Quân y -  Bác sĩ Nguyễn Hữu Chí: "Em đi kiểm tra Trung đoàn 88 cùng anh nhé!. Nếu đồng ý thì báo để anh trao đổi với chỉ huy trung đoàn". Đại tá biết chỉ huy muốn ông tham gia đoàn giám định như một hình thức nghỉ ngơi sau thời gian dài căng thẳng, vất vả ở chiến trường.

Thế nhưng, đúng vào thời điểm đó, đại tá nhận được thư từ người vợ đang công tác tại Bệnh viện Quân y 175. Nội dung bức thư vỏn vẹn mấy chữ: "Thương binh cụt chân, cụt tay, cột sống về nhiều lắm. Một bước đi là một bước mìn. Anh giữ mình để về nuôi con với em". Sau khi đọc lá thư của vợ đại tá đã từ chối đề nghị đầy ưu ái của thủ trưởng.

Chuyến công tác vẫn diễn ra theo đúng lịch trình. 4h sáng, xe xuất phát từ ban hậu cần của Trung đoàn 271 đóng tại Varin. Khoảng 5h30', có điện báo về: "Xe bị phục kích, các đồng chí T., T., B. hy sinh tại chỗ. Các đơn vị có người đi cử bộ đội ra nhận dạng".

Tự thấy mình may mắn khi được lành lặn trở về đúng như lời khẩn cầu của vợ, vị đại tá quân y vẫn chưa nguôi đau lòng về sự hy sinh của anh em, dù hơn 30 năm đã trôi qua.

"Sau 34 năm, nhìn con đường qua những tấm hình mà đồng đội tôi mới ghi nhận trong chuyến đi thăm lại Varin, tôi vẫn còn dâng lên cảm giác đau thương, mất mát khi nghĩ về anh em, đồng đội", bác Chí đượm buồn nói.

Tham gia chiến trường K. giai đoạn truy quyết tàn quân Polpot đầy gian khổ, hy sinh, thương vong, để dành độc cho đất nước Camphuchia. Họ đã hoàn thành nhiệm vụ, trở về với những nhiệm vụ mới. Đa phần các bác sĩ đã được nghỉ hưu, một số không còn trên cõi đời này.

Đất nước đang chuyển mình bước vào thời kỳ Công nghiệp 4.0. Là người sống lướt qua một giai đoạn thăng trầm của đất nước, nay dành những năm tháng cuộc đời còn lại, vị Đại tá Quân y - Bác sĩ Nguyễn Hữu Chí mong muốn nhất là được đoàn tụ với các đồng đội năm xưa để cùng nhau liên lạc, trò chuyện…cùng động viên nhau sống lạc quan yêu đời những ngày “xế chiều”.
 
Xuân Trần
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: