HOTLINE: 0904 89 4444

Đền Vạn Lộc - Chứng tích thiên cổ
(Phương Nam Plus) - Vẫn còn đó những trầm tích văn hóa, dấu ấn của thời gian, đền Vạn Lộc (phường Nghi Tân, TX Cửa Lò, tỉnh Nghệ An) mang vẻ đẹp thiên cổ, ngưỡng vọng những giá trị lịch sử. Đoái nhìn đền Vạn Lộc lại gợi nhớ đến Thái úy Quận công Nguyễn Sư Hồi - người khai ấp lập làng, công ơn muôn thuở lưu truyền.
11:16 18-01-2021
“Miếu ở Hoan Châu ngàn năm lưu thánh bút
Đường biển một giấc mộng hiến thần công”



Đền Vạn Lộc

Nẻo về phường Nghi Tân (TX Cửa Lò, Nghệ An) là nẻo về tất thảy giá trị xưa cũ, đượm hơi thở của thời đại, giá trị lịch sử ẩn giấu sau câu chuyện người “khai ấp lập làng, mang gươm đi mở cõi” - Nguyễn Sư Hồi, con trai trưởng của Thái sư Cương quốc công Nguyễn Xí. 

Là một đại thần thời Lê, Nguyễn Sư Hồi (1444 - 1506) là con trai của công thần Nguyễn Xí. Ông từng giữ chức vụ chỉ huy lực lượng thủy quân Đại Việt ở phía Nam, có công lớn trong việc khai hoang lập ấp, giữ vững biên cương, được tôn làm Thành hoàng làng Vạn Lộc (nay là phường Nghi Tân, Thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An). Ông bị cho là tội đồ trong vụ án thơ năm Quang Thuận thứ 3 (1462), vu cáo 4 đại thần là Lê Niệm, Nguyễn Lỗi, Lê Thọ Vực, Trịnh Văn Sái, làm chấn động triều đình lúc bấy giờ.
 

Theo tài liệu gia phả và thần phả đền Vạn Lộc, Nguyễn Sư Hồi nguyên tên là Đình Khôi, do thân phụ được ban quốc tính nên sử có lúc chép tên là Lê Sư Hồi, sinh ngày 26 tháng Năm (âm lịch) năm Thái Hòa thứ 2 (1444), triều vua Lê Nhân Tông. 

Cũng theo Thần phả đền Vạn Lộc và một số tài liệu lịch sử địa phương, vào khoảng năm 1469, ông được giao chỉ huy lực lượng thủy quân làm nhiệm vụ bảo vệ vùng biển phía Nam Đại Việt, gồm 12 cửa lạch (Thập nhị hải môn) kéo dài từ cửa biển Sầm Sơn (Thanh Hóa) vào đến Cửa Tùng (Quảng Trị).

Khi vào trấn nhậm, ông đã chọn vùng cửa Xá cạnh làng Thượng Xá quê hương làm đại bản doanh. Ông cũng cho xây dựng một tuyến phòng thủ ven biển dài từ mũi Gươm đến đồn tiền tiêu nhằm phóng giữ các cuộc tấn công của quân Chiêm Thành. Ông cũng quan tâm phát triển kinh tế, chiêu tập dân cư, dùng các tù binh để khai phát đất đai, đắp đê ngăn mặn, khai hoang lập ấp, lập nên làng Vạn Lộc.
 


Nẻo về phường Nghi Tân (TX Cửa Lò, Nghệ An) là nẻo về tất thảy giá trị xưa cũ, đượm hơi thở của thời đại, giá trị lịch sử ẩn giấu sau câu chuyện người “khai ấp lập làng, mang gươm đi mở cõi” - Nguyễn Sư Hồi, con trai trưởng của Thái sư Cương quốc công Nguyễn Xí. 

Cửa Xá là nơi sông Cấm đổ ra biển. Từ cửa Xá, theo đường thủy, thuyền đi ngược dòng sông Cấm lên phía Tây Nam là kênh Kẻ Gai, kênh Chính Đích, rồi gặp sông Lam; từ đó, ngược dòng sông Lam đi lên nữa là các huyện miền Tây Nghệ An. Bao bọc cửa Xá, ba bề, bốn bên là núi. Phía hữu ngạn cửa Xá, là dãy Tượng Sơn cao trên 200m; phía tả ngạn, là ngọn Kiếm Sơn; sau lưng, là hòn Động Đình; phía trước mặt là dãy Hoàng Lao... Các ngọn núi này như những bức tường thành tự nhiên che chắn cho Cửa Xá. Cửa Xá cũng từng là địa giới giữa hai huyện Chân Lộc và Hưng Nguyên trong lịch sử. Và câu chuyện mà Thái uý quận công Nguyễn Sư Hồi lập ra làng Vạn Lộc đến nay nhân dân vẫn lưu truyền với lòng tôn kính ngưỡng vọng.

Với tấm lòng trung nghĩa, yêu dân như con, ông đã dồn hết tâm sức để xây dựng, phát triển vùng đất Cửa Xá, biến mảnh đất cằn cõi hoang sơ thủa ban đầu thành một địa bàn dân cư sầm uất, có tên gọi là làng Hải Ngung. Vào khoảng năm 1493, làng Hải Ngung đổi thành làng Hải Giang. Về sau đổi thành làng Vạn Lộc và duy trì tên gọi này cho tới sau cách mạng tháng Tám, năm 1945. “Vạn Lộc” là tên chữ của làng được Nguyễn Sư Hồi đặt với một ý nghĩa hết sức lớn lao đó là “muôn lộc đổ về đây”. Cũng từ mong muốn đó mà Nguyễn Sư Hồi đã đặt nền tảng đưa vùng đất này trở thành một làng quê trù phú giàu truyền thống lịch sử văn hoá và trở thành một trong những vùng đất văn hiến của xứ Nghệ.
 

Theo thần phả, ông qua đời ngày 21 tháng Năm (âm lịch) năm Thái Trinh thứ 3 (1506), triều vua Lê Túc Tông, tại vùng Cửa Xá. Ông được truy phong tước "Thái bảo phò mã đô úy tham dự triều chính".

Thuở ban đầu, đền thờ Nguyễn Sư Hồi đặt tại Lùm Cò, thuộc vùng đất xưa có tên gọi là trại cây Bàng (nay thuộc bến I, cảng Cửa Lò). Cuối thế kỷ thứ XIX, do những biến cố chính trị tại địa phương, ngôi đền này được dời về địa điểm hiện nay, cạnh ngôi miếu thờ ba vị quận công họ Nguyễn đã được xây trước đó (vào khoảng nửa cuối thế kỷ XVII (1686).

Đền thờ Nguyễn Sư Hồi tọa lạc ở một vị trí đắc địa: “Tiền Gấm thủy, hậu Lô sơn/ Đông Long triều, Tây Tượng phục” - tụ hội linh khí của núi, sông nên nổi tiếng linh thiêng. 
 
Nguyễn Diệu
CHIA SẺ ĐẾN BẠN BÈ: